Τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί στο ελληνόφωνο Facebook πολλές σελίδες και προφίλ που παρουσιάζονται αρχικά ως “Ορθόδοξες Χριστιανικές”. Χρησιμοποιούν ορθόδοξες εικόνες Αγίων, προσευχές όπως το “Πάτερ ημών”, και συναισθηματικό περιεχόμενο για την πίστη, τα θαύματα και τις καθημερινές δυσκολίες. Ζητούν από τους χρήστες να σχολιάζουν “Αμήν” και στη συνέχεια τους στέλνουν μηνύματα ή τους προσθέτουν σε κλειστές ομάδες για “μελέτη του Λόγου του Θεού”. Πρόκειται για οργανωμένη δραστηριότητα προσηλυτισμού της λεγόμενης “Εκκλησίας του Παντοδύναμου Θεού” (Church of Almighty God – CAG), γνωστής διεθνώς και ως “Eastern Lightning” (Ανατολική Αστραπή), που ξεκίνησε από την Κίνα.
Οι επιτήδειοι που θέλουν να προσηλυτίσουν ανυποψίαστους χρήστες, εφαρμόζουν την τακτική του “engagement bait” (δόλωμα αλληλεπίδρασης), μια τεχνική που χρησιμοποιούν κάποιοι χρήστες και κάποιες σελίδες για να “εξαπατήσουν” τον αλγόριθμο του Facebook και να εμφανιστεί η ανάρτησή τους σε περισσότερους ανθρώπους. Από ψυχολογικής άποψης, δημιουργεί την αίσθηση ότι ο χρήστης θα χάσει κάτι σημαντικό αν δεν συμμετάσχει (Fear Of Missing Out). Συνήθως συνδυάζεται με θρησκευτικές εικόνες, προσευχές ή συγκινητικές φωτογραφίες και βίντεο, συχνά δημιουργημένα με τεχνητή νοημοσύνη. Συνεπώς, πολλοί χρήστες σχολιάζουν “Αμήν” χωρίς να γνωρίζουν ότι με αυτόν τον τρόπο συμβάλλουν στη διάδοση της ανάρτησης σε μεγαλύτερο αριθμό χρηστών.
Ένα τυπικό μοτίβο έχει ως εξής:
Το 99% των ανθρώπων θα το προσπεράσουν αλλά μόνο το 1% θα απαντήσει. Γράψε «Αμήν», μελέτησε τον λόγο του Θεού.
Πάτησε τον σύνδεσμο και γράψε «Αμήν» ➡ WhatsApp
Ο Θεός βοηθά πάντα εκείνους που πραγματικά στηρίζονται σε Αυτόν!
Πάτησε τον μπλε σύνδεσμο του WhatsApp για να ενταχθείς στη δωρεάν ομάδα μας — μια απροσδόκητη βοήθεια θα εμφανιστεί στη ζωή σου!
Ο ιερέας θα προσευχηθεί για σένα και την οικογένειά σου και θα σε καθοδηγήσει στη μελέτη του Λόγου του Θεού, ώστε να μπορέσεις να αντιμετωπίσεις κάθε πρόβλημα που θα συναντήσεις!
Η CAG είναι μια νέα θρησκευτική κίνηση που ιδρύθηκε στην Κίνα τη δεκαετία του 1990. Το κεντρικό της δόγμα είναι ότι ο Ιησούς Χριστός έχει ήδη επιστρέψει στη γη ως “Παντοδύναμος Θεός”, ενσαρκωμένος σε μια Κινέζα, την Yang Xiangbin (γεννημένη το 1973). Η Yang Xiangbin δεν αναφέρεται πουθενά από την CAG. Ωστόσο, ο “νέος μεσσίας”, η δεύτερη ενσάρκωση του Ιησού Χριστού, (“Παντοδύναμος Θεός”), υποτίθεται πως εμφανίστηκε το 1991. Στα γραπτά της CAG, το 1991 θεωρείται η χρονιά που “ο Χριστός επέστρεψε” και ξεκίνησε η “Εποχή της Βασιλείας Του”. Πουθενά δεν αναφέρουν άλλα στοιχεία, αν και υπάρχουν αναφορές πως ο “Παντοδύναμος Θεός” είναι γυναίκα. Η οργάνωση φέρεται να έχει υποστεί μεγάλες διώξεις από το κινεζικό κράτος. Ωστόσο, σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα (παράδειγμα εδώ και εδώ), έχει χαρακτηριστεί ως “δολοφονική οργάνωση” και έχει συνδεθεί με απαγωγές και δολοφονίες.
Τα γραπτά της Yang Xiangbin, συγκεντρωμένα στο βιβλίο “Ο Λόγος Ενσαρκώνεται“, θεωρούνται από την ομάδα ως νέα αποκάλυψη του Θεού, ισάξια ή και ανώτερη της Βίβλου. Στην αρχή, οι σελίδες και τα προφίλ δεν αποκαλύπτουν την πραγματική τους ταυτότητα. Φαίνονται σαν συνηθισμένες ορθόδοξες σελίδες πίστης. Μόνο μετά την αρχική επαφή (σχόλια, αιτήματα φιλίας, είσοδος σε ομάδες) αρχίζουν να προωθούν εσχατολογικό, προσηλυτιστικό περιεχόμενο. Αυτή η τεχνική ονομάζεται “σταδιακή αποκάλυψη” και θεωρείται παραπλανητική. Η ίδια οργάνωση είχε επιχειρήσει το 2023 να στήσει ξανά δίκτυο προσηλυτισμού στην Ελλάδα, επιχειρώντας μάλιστα να εκμεταλλευτούν την τραγωδία των Τεμπών για να προσελκύσουν θύματα. Αυτή τη φορά η επιχείρηση είναι πιο εξελιγμένη και εκτενής, κάνοντας συστηματική χρήση τεχνητής νοημοσύνης (AI) για την παραγωγή περιεχομένου.
Γράφοντας τη λέξη “Αμήν” σε οποιαδήποτε από τις παραπάνω σελίδες, ο χρήστης θα λάβει αυτομάτως μήνυμα στο inbox του. Κατόπιν, καλείται να κάνει προσθήκη φίλου, κάποιο άτομο, για να προστεθεί σε ομαδική συνομιλία μέσω Messenger ή WhatsApp. Ακολουθούν ομαδικά κηρύγματα, τα οποία μοιάζουν αρχικά “αθώα”, αλλά σταδιακά παραπέμπουν στον “Ιησού” που έχει επιστρέψει για να λυτρώσει τους ανθρώπους, καθόσον, σύμφωνα πάντα με τη διδασκαλία τους, οι έσχατοι χρόνοι έχουν καταφτάσει και επίκειται η Αποκάλυψη.
Οι ίδιοι αναφέρουν ότι η πίστη στον “Παντοδύναμο Θεό” δεν αποτελεί προδοσία του Ιησού, αλλά ακριβώς το αντίθετο. Ο Θεός αλλάζει όνομα σε κάθε νέα εποχή (από Ιεχωβάς σε Ιησούς και τώρα σε Παντοδύναμος Θεός), ενώ παραμένει ο ίδιος. Όσοι αρνούνται τον Παντοδύναμο Θεό επειδή δεν ταιριάζει με τις παραδοσιακές τους προσδοκίες (π.χ. ότι θα έρθει επάνω στα σύννεφα με το όνομα Ιησούς) συγκρίνονται με τους Ιουδαίους που απέρριψαν τον Ιησού Χριστό όταν ήρθε. Παράλληλα, υποστηρίζουν πως όσοι δεν πιστέψουν, θα υποστούν τιμωρίες από το Θεό. Κατά κανόνα, πρόκειται περί εσχατολογικής σέκτας:
Δομή
Ο προσηλυτισμός ανυποψίαστων χρηστών γίνεται μέσα από ένα εκτεταμένο δίκτυο σελίδων, groups και προφίλ στο Facebook.
Κεντρικές και “επίσημες” σελίδες:
– Εκκλησία του Παντοδύναμου Θεού – 4,3 χιλιάδες ακόλουθοι. Κανάλι στο YouTube με 11,1 χιλιάδες συνδρομητές.
– Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ – 4,5 χιλιάδες ακόλουθοι. Κανάλι στο YouTube με 1.160 συνδρομητές.
Βοηθητικά group που αποκρύπτουν τη σύνδεσή τους με τις κεντρικές σελίδες και την πραγματική τους ταυτότητα:
– Πιστοί της Παναγίας της Τήνου – 118,2 χιλιάδες μέλη.
– ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΜΙΧΑΗΛ – 9,2 χιλιάδες μέλη.
– Αγιος Εφραίμ – Οι φίλοι του Αγίου – 16,4 χιλιάδες μέλη.
– Αγαπάμε τον Άγιο Εφραίμ Νέας Μάκρης – 32 χιλιάδες μέλη.
– Φίλοι Αγίου Παϊσίου Αγιορείτου – 86 χιλιάδες μέλη.
Σελίδες που επίσης αποκρύπτουν τη σύνδεσή τους με τις κεντρικές σελίδες και παρουσιάζονται ως “Ορθόδοξες”:
– Υπεραγία Θεοτόκε – 36 χιλιάδες ακόλουθοι.
– Παναγια Μεγαλοχαρη – 37 χιλιάδες ακόλουθοι.
– Η Παναγία είναι Μαζί μας – 22 χιλιάδες ακόλουθοι.
– Η βοήθεια του Θεού – 19 χιλιάδες ακόλουθοι.
– Πατερ ημων – 105 χιλιάδες ακόλουθοι.
– Η Παναγία της Βοήθειας – 34 χιλιάδες ακόλουθοι.
– Χάρη στην Καθημερινότητα – 7,2 χιλιάδες ακόλουθοι.
– Πίστη και Αγάπη – 10 χιλιάδες ακόλουθοι.
– Παναγία Θεοτόκος – 28 χιλιάδες ακόλουθοι.
– Πρωινή Σκέψη – 2,5 χιλιάδες ακόλουθοι.
– Φως Πίστης – 19 χιλιάδες ακόλουθοι.
– Ορθόδοξη προσευχή – 22 χιλιάδες ακόλουθοι.
Συνολικά, πρόκειται για ένα οικοσύστημα με περίπου 625 χιλιάδες ακόλουθους, συνδρομητές και μέλη ομάδων. Ο πραγματικός αριθμός μοναδικών ατόμων είναι πιθανότατα μικρότερος, καθώς πολλοί χρήστες μπορεί να ακολουθούν περισσότερες από μία σελίδες ή να συμμετέχουν σε περισσότερα από ένα groups. Από την άλλη, η παραπάνω λίστα δεν είναι πλήρης, καθότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν όλες οι σελίδες και group, ούτε προσμετρήσαμε τις δεκάδες μικρότερες. Είναι επίσης αδύνατο να εντοπιστούν “ιδιωτικές” ομάδες, στις οποίες έχουν πρόσβαση μόνο όσοι προσκληθούν από άλλα μέλη.
Ατομικά (ψευδώνυμα) προφίλ
– Stavroula Oikonomou
– Maria Konstantinou
– Christina Georgiou
– Σταύρου Κατερίνα
– Avram Sharon
– Μαρία Γεωργίου
– Katerina Georgiadou
– Andreea Munteanu
– Sibyl O’Casey
Οι ανωτέρω σελίδες έχουν διαχειριστές από πολλές χώρες, όπως Ελλάδα, Σερβία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ολλανδία και Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό φανερώνει μια οργανωμένη επιχείρηση εξαπάτησης των χρηστών που νομίζουν πως αλληλεπιδρούν με σελίδες και άτομα που ανήκουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
Όλα τα ανωτέρω στοχεύουν αποκλειστικά ελληνόφωνο κοινό, σε Ελλάδα και Κύπρο και ενίοτε πληρώνουν διαφημίσεις στο Facebook που στοχεύουν τις δυο χώρες, για να προσελκύσουν μεγαλύτερο κοινό.
Δράση σε άλλες χώρες της Ευρώπης
Η Εκκλησία του Παντοδύναμου Θεού έχει αναπτύξει έντονη online δραστηριότητα τόσο στη Ρουμανία όσο και στην Ουκρανία, χρησιμοποιώντας κυρίως το Facebook και το WhatsApp. Στη Ρουμανία, ήδη από το 2018 έχουν δημιουργηθεί δεκάδες ομάδες με δεκάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες μέλη, όπου δημοσιεύουν καθημερινά κηρύγματα, ύμνους και περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη, με ορθόδοξο ύφος. Στην Ουκρανία ακολουθούν παρόμοια στρατηγική. Δημιουργούν σελίδες με “αθώα” ονόματα (προσευχές, οικογένεια, στρατιώτες, ζώα) με έντονο συναισθηματικό clickbait για να προσελκύσουν κόσμο, ενώ στη συνέχεια τους μεταφέρουν σε κλειστά groups για εντατική κατήχηση. Και στις δύο χώρες προσαρμόζουν το μήνυμά τους στο τοπικό ορθόδοξο κοινό, ενώ η βασική διδασκαλία (ότι ο Χριστός επέστρεψε ως Κινέζα γυναίκα και έρχεται το τέλος) αποκαλύπτεται σταδιακά. Πολλοί διαχειριστές βρίσκονται στο εξωτερικό (Ισπανία, Ελλάδα κ.ά.), και η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται συστηματικά σε πολλές άλλες χώρες.