ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Αυτή η εικόνα δείχνει την ουκρανική θαλάσσια νάρκη που ξεβράστηκε στις ακτές της Κρήτης.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Το αντικείμενο που φαίνεται στην εικόνα, και το οποίο ξεβράστηκε στην Κρήτη, δεν είναι θαλάσσια νάρκη αλλά συσσωρευτής πεπιεσμένου αέρα που χρησιμοποιείται σε αντιαεροπορικά βλήματα. Δεν περιέχει εκρηκτική γόμωση.
Στις 26 Μαΐου 2026, διαδικτυακά δημοσιεύματα ανέφεραν ότι μια ουκρανική θαλάσσια νάρκη εντοπίστηκε από ψαράδες στην περιοχή της Δημοτικής Ενότητας Νεάπολης, στην ανατολική Κρήτη. Τα δημοσιεύματα συνοδεύονται από μια εικόνα που δείχνει ένα σφαιρικό μεταλλικό αντικείμενο, με ένα στόμιο, το οποίο είναι ελαφρώς οξειδωμένο.
Η εικόνα αυτή, που συνόδευε την πληροφορία ότι μια ουκρανική θαλάσσια νάρκη εντοπίστηκε στην Κρήτη, δημοσιεύτηκε από pronews.gr, protothema.gr, 902.gr, efsyn.gr, in.gr, tanea.gr, makeleio.gr, zarpanews.gr, politic.gr και imerodromos.gr. Η εικόνα προβλήθηκε επίσης στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ.
Η εικόνα δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο κρητικό ενημερωτικό μέσο ekriti.gr.
Τα δημοσιεύματα αυτά εμφανίστηκαν στο πλαίσιο του εντοπισμού, στις αρχές Μαΐου, ενός ουκρανικού θαλάσσιου drone που είχε ξεβραστεί στη Λευκάδα (αρχειοθετημένο εδώ και εδώ), με ενεργή εκρηκτική γόμωση. Το περιστατικό αυτό είχε προκαλέσει αναταραχή στις σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Ουκρανίας (αρχειοθετημένο εδώ).
Ωστόσο, παρότι πράγματι βρέθηκε ένα αντικείμενο στην κρητική ακτή, το αντικείμενο που φαίνεται στην εικόνα δεν είναι ουκρανική θαλάσσια νάρκη.
Τι γνωρίζουμε
Το Greece Fact Check είχε ήδη ελέγξει έναν παρόμοιο ισχυρισμό τον Μάρτιο του 2023 εδώ, όταν μέσα ενημέρωσης είχαν αναφέρει ότι μια ουκρανική θαλάσσια νάρκη είχε ξεβραστεί στη Ρόδο. Οι τότε εικόνες έδειχναν ένα πανομοιότυπο αντικείμενο.
Σε ό,τι αφορά το περιστατικό της Κρήτης τον Μάιο του 2026, το Greece Fact Check επικοινώνησε με το Λιμενικό Σώμα. Το γραφείο Τύπου του Λιμενικού ανέφερε ότι πράγματι είχε εντοπιστεί ένα ύποπτο αντικείμενο στην κρητική ακτή και ότι κλιμάκια εξουδετέρωσης εκρηκτικών μηχανισμών του ελληνικού στρατού μετέβαιναν στο σημείο για να το εξετάσουν. Το Λιμενικό ανέφερε επίσης ότι θα διαβιβάζονταν περισσότερες πληροφορίες όταν θα υπήρχαν νεότερα σχετικά με το συγκεκριμένο αντικείμενο.
Ωστόσο, οι εικόνες που κοινοποιήθηκαν από τα διαδικτυακά μέσα δεν δείχνουν θαλάσσια νάρκη. Ακολουθεί η εικόνα που δημοσίευσαν τα μέσα ενημέρωσης στο διαδίκτυο:
Όπως εξηγούσαμε στο άρθρο μας του 2023, οι θαλάσσιες νάρκες είναι υποβρύχιοι ή επιπλέοντες μηχανισμοί (αρχειοθετημένο εδώ), οι οποίοι εκρήγνυνται όταν ένα πλοίο τις προσκρούσει ή, εφόσον πρόκειται για μαγνητικές, πιέσεως ή ακουστικές νάρκες, όταν ένα πλοίο περάσει κοντά τους.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι θαλάσσιες νάρκες διαθέτουν προεξοχές που ονομάζονται Hertz horns (αρχειοθετημένο εδώ), δηλαδή «κέρατα Hertz», οι οποίες πυροδοτούν την εκρηκτική γόμωση της νάρκης όταν τις αγγίξει ένα πλοίο.
Το παρακάτω στιγμιότυπο οθόνης δείχνει τη μορφή μιας νάρκης:
Οι παρακάτω εικόνες δείχνουν επίσης το μέγεθος των θαλάσσιων ναρκών, οι οποίες είναι πράγματι αρκετά μεγάλες:
Έτσι, οι νάρκες που χρησιμοποιούνται σήμερα μπορούν να περιέχουν εκρηκτική γόμωση από 500 έως 2.000 λίβρες, όπως εξηγεί το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ (αρχειοθετημένο εδώ). Νάρκες ανάλογων δυνατοτήτων χρησιμοποιούνται επίσης από το ρωσικό Πολεμικό Ναυτικό (αρχειοθετημένο εδώ).
Είναι αλήθεια ότι έχουν καταγραφεί περιπτώσεις εκβρασμού θαλάσσιων ναρκών στη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την Τουρκία, από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία (αρχειοθετημένο εδώ). Προέρχονται από περιοχές της Μαύρης Θάλασσας που έχουν ναρκοθετηθεί από τη Ρωσία, στο πλαίσιο του πολέμου (αρχειοθετημένο εδώ). Έκτοτε, η Ρωσία και η Ουκρανία αλληλοκατηγορούνται για τις νάρκες αυτές (αρχειοθετημένο εδώ).
Ωστόσο, το 2023, ο εξειδικευμένος σε θέματα άμυνας ιστότοπος flight.com.gr (αρχειοθετημένο εδώ) είχε αναφέρει σε άρθρο του το ενδεχόμενο η «νάρκη» που είχε βρεθεί τότε στη Ρόδο να μην ήταν στην πραγματικότητα νάρκη, αλλά πιθανότατα δεξαμενή πεπιεσμένου αέρα. Πρόκειται για διάταξη που υπάρχει και σε εμπορικά αεροσκάφη και περιέχει πυροσβεστικό υγρό Halon, το οποίο εξαερώνεται πολύ γρήγορα, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση προορίζεται για στρατιωτική χρήση (αρχειοθετημένο εδώ).
Έτσι, μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί είτε για την εκτόξευση πυραύλων cruise από ρωσικά υποβρύχια, μέσω εκτόνωσης του αερίου που περιέχει, είτε για την παραγωγή ενέργειας —και πάλι μέσω εκτόνωσης αερίου— για σύντομο χρονικό διάστημα, ώστε να τροφοδοτηθούν τα ηλεκτρονικά συστήματα πυραύλων (αρχειοθετημένο εδώ).
Το άρθρο παρέπεμπε τότε στον αμυντικό ιστότοπο H.I. Sutton (αρχειοθετημένο εδώ), όπου αναφέρεται ακριβώς ότι παρόμοια αντικείμενα είχαν εντοπιστεί στη Μαύρη Θάλασσα, στις ακτές της Τουρκίας. Παρακάτω παρουσιάζεται σύγκριση εικόνων μεταξύ του αντικειμένου που βρέθηκε στην Κρήτη και των εικόνων από τον ιστότοπο H.I. Sutton:
Ο Sutton προβάλει ως πιο πιθανή θεωρία να πρόκειται για απάρτιο πυραύλου και συγκεκριμένα δοχείο πεπιεσμένου αέρα (‘Воздушный аккумулятор давления’ που μπορεί να μεταφραστεί ως «συσσωρευτής πεπιεσμένου αέρα») που χρησιμοποιείται για τα ηλεκτρικά συστήματα και τις επιφάνειες κατεύθυνσης σοβιετικού/ρωσικού αντιαεροπορικού πυραύλου, που χρησιμοποιείται στα συστήματα SA-8 GECKO (9K33 «OSA»), που μεταξύ άλλων, τα διαθέτει και ο Ελληνικός Στρατός. Πρόκειται για εκτοξευτές αντιαεροπορικών βλημάτων που φέρονται είτε επί τροχοφόρου οχήματος, είτε σε πλοία (ναυτική έκδοση). Τα συγκεκριμένα συστήματα (με βλήματα 9M33 και διάφορες υποπαραλλαγές) έχουν χρησιμοποιηθεί κατά κόρον στη συνεχιζόμενη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Υπάρχουν επίσης και έχουν χρησιμοποιηθεί στη Συρία.
Ανάλογες σφαιρικές συσκευές πεπιεσμένου αέρα χρησιμοποιούνται και σε άλλου τύπου σοβιετικά/ρωσικά βλήματα. Πρόκειται για μετεξέλιξη βλημάτων όπως ο AS-7 KERRY.Χρησιμοποιήσαμε τη φράση «Воздушный аккумулятор давления» και προσθέτοντας τη λέξη «ракета» που σημαίνει «πύραυλος», δηλαδή «συσσωρευτής πεπιεσμένου αέρα πυραύλου». Αναζητήσαμε πληροφορίες στην Google και στη ρωσική μηχανή αναζήτησης Yandex. Μερικά από αυτά τα αποτελέσματα (εδώ, εδώ, εδώ και εδώ), αφορούσαν τα συγκεκριμένα δοχεία πεπιεσμένου αέρα, που προέρχονται από αντιαεροπορικά βλήματα (που έχουν ριχτεί) και διατίθενται προς πώληση. Τα συγκεκριμένα εξαρτήματα, έχουν επιβιώσει από τις εκρήξεις των πυραύλων που είχαν χρησιμοποιηθεί.
Ακολουθεί ένα παράδειγμα παρόμοιου αντικειμένου που πωλείται στο διαδίκτυο:
Η διάμετρός τους είναι περίπου 20 εκατοστά, ενώ οι προεξοχές που μοιάζουν με τα hertz horns των θαλάσσιων ναρκών, υπάρχουν για τη στερέωση του αντικειμένου εντός των τοιχωμάτων του πυραύλου. Υπάρχει επίσης βαλβίδα που διοχετεύει τον πεπιεσμένο αέρα στα σημεία που χρειάζεται. Το βλήμα 9M33 έχει διάμετρο 21 εκατοστά, μήκος 3,2 μέτρα και βάρος 126 κιλά.
Στην παρακάτω εικόνα βλέπουμε τομή αντιαεροπορικού πυραύλου από το σύστημα SA-8 GECKO:
Το 4, δηλαδή το σφαιρικό αντικείμενο, μεταφράζεται ως «συσσωρευτής πεπιεσμένου αέρα».
Συμπέρασμα
Το αντικείμενο που φαίνεται στην εικόνα, και το οποίο ξεβράστηκε στην Κρήτη, δεν είναι θαλάσσια νάρκη αλλά συσσωρευτής πεπιεσμένου αέρα που χρησιμοποιείται σε αντιαεροπορικά βλήματα. Δεν περιέχει εκρηκτική γόμωση.