Τους τελευταίους μήνες, στο Facebook άρχισαν να εμφανίζονται συστηματικά διαφημίσεις εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης που υπόσχονταν να μετατρέψουν μια απλή φωτογραφία σε εικόνα ή βίντεο. Με την πρώτη ματιά, οι περισσότερες έμοιαζαν με τις εκατοντάδες διαφημίσεις εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης που κυκλοφορούν σήμερα. Ωστόσο, αρκετές χρησιμοποιούσαν εικόνες και βίντεο με εμφανές γυμνό ή ακόμη και πορνογραφικό περιεχόμενο, λέγοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορούσε να δημιουργήσει περιεχόμενο σεξουαλικού χαρακτήρα από μία μόνο φωτογραφία πραγματικού ανθρώπου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι διαφημίσεις υπόσχονται ότι ο χρήστης μπορεί να δημιουργήσει, με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, ψευδή βίντεο στα οποία φαίνεται να συνευρίσκεται ερωτικά με οποιαδήποτε γυναίκα επιθυμεί, είτε τη γνωρίζει είτε όχι.
Προειδοποίηση: Ορισμένοι υπερσύνδεσμοι του άρθρου ενδέχεται να οδηγούν σε πορνογραφικό ή άλλο ακατάλληλο περιεχόμενο. Παρατίθενται αποκλειστικά για σκοπούς τεκμηρίωσης και επαλήθευσης των ευρημάτων της έρευνας.
Οι εφαρμογές αυτές ανήκουν στη λεγόμενη κατηγορία των nudify ή nudification apps (εφαρμογές ξεγυμνώματος). Πρόκειται για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να δημιουργήσουν ψευδείς γυμνές ή πορνογραφικές εικόνες και βίντεο πραγματικών ανθρώπων από μία ή περισσότερες φωτογραφίες τους, συνήθως χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Τα τελευταία χρόνια έχουν προκαλέσει αυξανόμενη ανησυχία διεθνώς, καθώς χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία μη συναινετικών σεξουαλικών deepfakes, με θύματα απλούς πολίτες, διασημότητες, αλλά ακόμη και ανηλίκους.
Μέχρι σήμερα, η δημόσια συζήτηση έχει επικεντρωθεί κυρίως στις τεχνολογικές δυνατότητες των εφαρμογών αυτών και στις επιπτώσεις που έχουν για τα θύματά τους. Πολύ λιγότερη προσοχή έχει δοθεί στον τρόπο με τον οποίο προωθούνται και φτάνουν στους χρήστες. Η έρευνά μας ξεκίνησε ακριβώς από αυτό το σημείο, δηλαδή όχι από τις ίδιες τις εφαρμογές, αλλά από τις διαφημίσεις που εμφανίζονταν στο Facebook και τη διαδρομή που ακολουθεί ο χρήστης μέχρι να τις εγκαταστήσει.
Το παρακάτω πορνογραφικό περιεχόμενο προβλήθηκε ως διαφήμιση μέσω του Facebook, με στόχευση χρηστών σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα στιγμιότυπα έχουν υποστεί επεξεργασία ώστε να αποκρύπτεται το πορνογραφικό περιεχόμενο.
Στο πλαίσιο της έρευνας καταγράψαμε 33 διαφημίσεις που προβλήθηκαν μέσω Facebook και περιείχαν γυμνό ή πορνογραφικό περιεχόμενο. Αρκετές από αυτές οδηγούσαν στην ίδια εφαρμογή, με αποτέλεσμα να εντοπιστούν συνολικά 20 διαφορετικές εφαρμογές. Ο αριθμός αυτός δεν αποτυπώνει το σύνολο των σχετικών διαφημίσεων ή εφαρμογών που κυκλοφορούν, αλλά ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα τους. Νέες εφαρμογές και νέες διαφημίσεις εμφανίζονται διαρκώς, γεγονός που καθιστά πρακτικά αδύνατη την πλήρη χαρτογράφηση του φαινομένου.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο ήταν ότι οι συγκεκριμένες διαφημίσεις δεν απευθύνονταν αποκλειστικά στην ελληνική αγορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Βιβλιοθήκης Διαφημίσεων της Meta, όλες προβάλλονταν σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα και η Κύπρος. Πρόκειται, επομένως, για μια πρακτική που στοχεύει ευρύ ευρωπαϊκό κοινό και όχι για μεμονωμένες περιπτώσεις που περιορίζονται σε μία χώρα.
Από την έρευνα διαπιστώσαμε ότι σχεδόν όλες οι διαφημίσεις οδηγούσαν στο Google Play (16 περιπτώσεις). Από το σύνολο των εφαρμογών που καταγράψαμε, μόνο τέσσερις δεν ήταν διαθέσιμες μέσω του επίσημου καταστήματος εφαρμογών της Google. Συγκεκριμένα, οι τρεις οδηγούσαν σε ιστοσελίδες δημιουργίας πορνογραφικού περιεχομένου με AI (Fluxeo, NSFW AI Studio και OKBOX AI) και μια στο Apple Store (SciVisionAI – AI Lens Maker). Όλες οι υπόλοιπες μπορούσαν να εγκατασταθούν απευθείας από οποιονδήποτε χρήστη Android.
Παρότι οι εφαρμογές έφεραν διαφορετικές ονομασίες, οι διαφημίσεις τους παρουσίαζαν εντυπωσιακές ομοιότητες. Χρησιμοποιούσαν σχεδόν τα ίδια γραφικά, παρόμοια διαφημιστικά μηνύματα και κοινή αισθητική, δίνοντας την εντύπωση ότι προέρχονταν από το ίδιο διαφημιστικό πρότυπο, ακόμη και όταν είχαν αναπτυχθεί από διαφορετικές εταιρείες.
Στο Google Play εντοπίσαμε εφαρμογές με διαφορετικά ονόματα, όπως Moviddy, Vidsora, Snapvai AI, Reelix, FacDreamer, Kinpics, HeloSwap, HaMirror, Omnipx, CreatNow : AI Video & Photo, Sintry: Swap &Roleplay, AgainAI, FastVid AI: Photo to Video, Fantasia AI: Video Maker, Zynthera, μεταξύ άλλων. Πρόκειται για εφαρμογές με αριθμό χρηστών που κυμαίνεται από 1.000 έως και πάνω από 100 χιλιάδες. Παρότι προέρχονταν από διαφορετικούς προγραμματιστές, πολλές παρουσίαζαν αξιοσημείωτες ομοιότητες. Οι περιγραφές τους αναφέρονταν σε δημιουργία βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη, επεξεργασία φωτογραφιών, δημιουργία πορτρέτων, animation ή face swap.
Το επιχειρηματικό μοντέλο ήταν επίσης σχεδόν κοινό σε όλες τις περιπτώσεις. Η εγκατάσταση των εφαρμογών ήταν δωρεάν, όμως οι περισσότερες λειτουργίες απαιτούσαν αγορά συνδρομής. Ο χρήστης μπορούσε να δοκιμάσει περιορισμένα την εφαρμογή, όμως για να αποκτήσει πλήρη πρόσβαση στις δυνατότητές της έπρεπε να προχωρήσει σε πληρωμή.
Το στοιχείο όμως που ξεχώρισε περισσότερο δεν ήταν οι ίδιες οι εφαρμογές, αλλά η διαφορά ανάμεσα στον τρόπο με τον οποίο προωθούνταν μέσω του Facebook και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονταν στα επίσημα καταστήματα εφαρμογών.
Σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, οι διαφημίσεις στο Facebook χρησιμοποιούσαν γυμνό ή ακόμη και πορνογραφικό περιεχόμενο ως βασικό μέσο προσέλκυσης χρηστών. Οι εικόνες και τα βίντεο δεν προωθούσαν απλώς ένα εργαλείο δημιουργίας εικόνων ή βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη, αλλά, υποδήλωναν ξεκάθαρα ότι η εφαρμογή μπορούσε να δημιουργήσει περιεχόμενο σεξουαλικού χαρακτήρα από μία φωτογραφία πραγματικού ανθρώπου.
Η εικόνα αυτή άλλαζε αισθητά μόλις ο χρήστης ακολουθούσε τον σύνδεσμο της διαφήμισης. Στο Google Play και το Apple Store, οι ίδιες εφαρμογές παρουσιάζονται ως γενικά εργαλεία δημιουργίας και επεξεργασίας εικόνων και βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη. Οι περιγραφές τους αναφέρονταν σε λειτουργίες όπως δημιουργία βίντεο, επεξεργασία φωτογραφιών, δημιουργία πορτρέτων, animation ή face swap, χωρίς να χρησιμοποιούν το ίδιο οπτικό υλικό ή τη γλώσσα που εμφανιζόταν στις διαφημίσεις του Facebook. Οι τρεις ιστοσελίδες παραπέμπουν απευθείας σε πορνογραφικό περιεχόμενο.
Εκείνο που αποδεικνύεται είναι ότι ο χρήστης λαμβάνει δύο τελείως διαφορετικά μηνύματα. Το πρώτο προέρχεται από τη διαφήμιση που βλέπει στο Facebook και χρησιμοποιεί γυμνό ή πορνογραφικό περιεχόμενο για να τραβήξει την προσοχή του. Το δεύτερο προέρχεται από την επίσημη καταχώριση της εφαρμογής στο Google Play ή το Apple Store, όπου η ίδια εφαρμογή παρουσιάζεται ως ένα γενικό εργαλείο επεξεργασίας εικόνων με τεχνητή νοημοσύνη.
Η διαφορά αυτή δεν φαίνεται τυχαία. Οι πολιτικές τόσο του Google Play όσο και του Apple App Store απαγορεύουν εφαρμογές που περιέχουν ή προωθούν πορνογραφικό περιεχόμενο. Γενικότερα, οι εφαρμογές δημιουργίας εικόνων και βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπονται, εφόσον συμμορφώνονται με τους κανόνες των πλατφορμών. Οι δημιουργοί αυτών των εφαρμογών δεν μπορούν επομένως να χρησιμοποιήσουν πορνογραφικό ή γενικά γυμνό περιεχόμενο στις καταχωρίσεις τους στα επίσημα καταστήματα εφαρμογών. Η έρευνά μας δείχνει ότι το περιεχόμενο αυτό μεταφέρεται στις διαφημίσεις που προβάλλονται μέσω των πλατφορμών της Meta, οι οποίες λειτουργούν ως βασικό μέσο προσέλκυσης χρηστών. Η πρακτική αυτή συνδέεται με το γεγονός ότι οι διαφημίσεις υπόκεινται σε διαφορετικούς μηχανισμούς ελέγχου περιεχομένου από εκείνους που εφαρμόζονται στα επίσημα καταστήματα εφαρμογών.
Ποιος πληρώνει τις διαφημίσεις στη Meta;
Η Βιβλιοθήκη Διαφημίσεων της Meta εμφανίζει τόσο τον διαφημιζόμενο (advertiser), δηλαδή τον λογαριασμό που προβάλλει τη διαφήμιση, όσο και τον πληρωτή (payer), δηλαδή την εταιρεία που καταβάλλει το κόστος της διαφημιστικής καμπάνιας. Από την έρευνά μας προέκυψε ότι οι πληρωτές δεν ήταν πάντοτε οι ίδιες οι εταιρείες που ανέπτυξαν τις εφαρμογές, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις τρίτες εταιρείες που φαίνεται να αναλαμβάνουν την προώθησή τους μέσω των πλατφορμών της Meta.
Μεταξύ των εταιρειών που εντοπίσαμε περιλαμβάνονται οι HONGKONG GATHER WISDOM NETWORK TECHNOLOGY CO., LIMITED, 飞书深诺数字科技（上海）股份有限公司 (MeetSocial) και Datong Jiayuechen E-commerce Co., Ltd.. Παράλληλα, σε πολλές περιπτώσεις τα στοιχεία που εμφανίζονται στη Βιβλιοθήκη Διαφημίσεων δεν επιτρέπουν την εύκολη ταυτοποίηση του πραγματικού διαφημιζόμενου ή του πληρωτή, καθώς χρησιμοποιούνται εμπορικές ονομασίες ή ψευδώνυμα αντί των στοιχείων της οντότητας, δηλαδή της εφαρμογής, που επωφελείται από τη διαφημιστική καμπάνια.
Τα ευρήματα της έρευνάς μας αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η ίδια η Meta έχει αναγνωρίσει δημόσια το πρόβλημα των εφαρμογών «nudify». Τον Ιούνιο του 2025, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι οι εφαρμογές αυτές χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία ψευδών γυμνών ή πορνογραφικών εικόνων και βίντεο πραγματικών ανθρώπων χωρίς τη συγκατάθεσή τους και ότι αποτελούν μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι πλατφόρμες της.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Meta έχει ενισχύσει τα αυτοματοποιημένα συστήματα εντοπισμού σχετικών διαφημίσεων, έχει αφαιρέσει λογαριασμούς που τις προωθούν, έχει αναπτύξει νέες τεχνικές ώστε να εντοπίζει διαφημίσεις ακόμη και όταν δεν χρησιμοποιούν προφανείς λέξεις-κλειδιά και έχει προχωρήσει ακόμη και σε δικαστικές ενέργειες εναντίον εταιρειών που, σύμφωνα με την ίδια, επιχείρησαν να παρακάμψουν τους μηχανισμούς ελέγχου της.
Αν και πολλές τέτοιες διαφημίσεις φαίνεται να απορρίπτονται από τα συστήματα ελέγχου της Meta, η έρευνά μας δείχνει ότι πολλές εξακολουθούν να εγκρίνονται και να προβάλλονται κανονικά στις πλατφόρμες της.
Τα ευρήματά μας δεν αποτελούν μεμονωμένη περίπτωση. Τον Ιανουάριο του 2026, το Tech Transparency Project (TTP) δημοσίευσε έρευνα σύμφωνα με την οποία δεκάδες εφαρμογές «nudify» ή «undress» εξακολουθούσαν να είναι διαθέσιμες τόσο στο Google Play όσο και στο Apple App Store, παρά τις πολιτικές των δύο εταιρειών. Οι ερευνητές εντόπισαν 55 τέτοιες εφαρμογές στο Google Play και 47 στο App Store της Apple, από τις οποίες οι 38 ήταν διαθέσιμες και στις δύο πλατφόρμες.
Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, οι εφαρμογές αυτές είχαν συγκεντρώσει περισσότερες από 705 εκατομμύρια λήψεις παγκοσμίως και είχαν αποφέρει περίπου 117 εκατομμύρια δολάρια σε έσοδα μέσω συνδρομών και αγορών εντός εφαρμογής. Στις δοκιμές του TTP, αρκετές από τις εφαρμογές κατάφεραν να δημιουργήσουν ψευδείς γυμνές ή πορνογραφικές εικόνες και βίντεο χρησιμοποιώντας φωτογραφίες ντυμένων γυναικών. Η έρευνα επισημαίνει ακόμη ότι μέρος των εσόδων αυτών καταλήγει στην Apple και τη Google μέσω των προμηθειών που εισπράττουν από τις αγορές εντός εφαρμογής.
Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Ιούνιο του 2025, αντίστοιχα συμπεράσματα είχε δημοσιεύσει και το CBS News. Η έρευνα αποκάλυψε εκατοντάδες διαφημίσεις στις πλατφόρμες της Meta, κυρίως στο Facebook, το Instagram, το Messenger και το Threads, που προωθούσαν εφαρμογές δημιουργίας μη συναινετικών σεξουαλικών deepfakes. Οι διαφημίσεις υπόσχονταν ότι ο χρήστης μπορούσε να ανεβάσει μια φωτογραφία και να δει οποιονδήποτε γυμνό ή να δημιουργήσει περιεχόμενο σεξουαλικού χαρακτήρα, ακόμη και χρησιμοποιώντας φωτογραφίες διασημοτήτων.
Σύμφωνα με το Indicator.media (Ιανουάριος 2026), η Meta εξακολουθεί να προβάλλει χιλιάδες διαφημίσεις για εργαλεία AI που μετατρέπουν φωτογραφίες σε γυμνό/πορνογραφικό υλικό με τεχνητή νοημοσύνη. Παρόλο που η Meta είχε υποσχεθεί τον Ιούνιο του 2025 ότι θα περιορίσει δραστικά τέτοιες διαφημίσεις, η έρευνα εντόπισε τουλάχιστον 4.431 σχετικές διαφημίσεις από τις 4 Δεκεμβρίου 2025 και μετά, οι οποίες οδηγούσαν σε 13 διαφορετικές ιστοσελίδες και 6 εφαρμογές. Μάλιστα, ορισμένες από αυτές τις διαφημίσεις φαίνεται να οδηγούν σε απάτες, καθώς παίρνουν χρήματα από τους χρήστες αλλά δεν παράγουν το υποσχόμενο αποτέλεσμα. Μία από τις διαφημιζόμενες εφαρμογές είχε πάνω από 100.000 λήψεις στο Google Play και χρησιμοποιούσε deepfakes με πρόσωπα γνωστών celebrities. Το άρθρο υπογραμμίζει την αδυναμία της Meta να ελέγξει αποτελεσματικά αυτό το είδος επιβλαβούς περιεχομένου, παρά τις δημόσιες δεσμεύσεις της.
Η Meta επισημαίνει ότι οι δημιουργοί τέτοιων εφαρμογών αλλάζουν συνεχώς ονομασίες, λογότυπα, ιστοσελίδες και διαφημιστικό υλικό προκειμένου να αποφεύγουν τον εντοπισμό. Για τον λόγο αυτό, η εταιρεία υποστηρίζει ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί συνεχή προσαρμογή των συστημάτων ανίχνευσης και συνεργασία με άλλες εταιρείες του κλάδου.
Ωστόσο, τα ευρήματα της παρούσας έρευνας δείχνουν ότι, παρά τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί, σχετικές διαφημίσεις εξακολουθούν να εμφανίζονται στους χρήστες του Facebook στην Ελλάδα και στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι διαφημίσεις που καταγράψαμε χρησιμοποιούσαν επανειλημμένα γυμνό ή ακόμη και πορνογραφικό περιεχόμενο για να προσελκύσουν χρήστες και να τους οδηγήσουν σε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Η διαπίστωση αυτή δεν σημαίνει ότι η Meta δεν λαμβάνει μέτρα ούτε ότι όλες οι σχετικές διαφημίσεις παραμένουν ενεργές για μεγάλο χρονικό διάστημα. Δείχνει όμως ότι το πρόβλημα εξακολουθεί να υφίσταται και ότι οι μηχανισμοί εντοπισμού δεν αποτρέπουν την εμφάνιση όλων των σχετικών διαφημίσεων πριν αυτές φτάσουν στους χρήστες.
Η έρευνά μας δεν εξέτασε τις τεχνικές δυνατότητες κάθε εφαρμογής ούτε επιχείρησε να αξιολογήσει αν όλες μπορούν πράγματι να δημιουργήσουν το περιεχόμενο που αναφέρουν οι διαφημίσεις τους. Επικεντρώθηκε στον τρόπο με τον οποίο οι εφαρμογές αυτές προωθούνται στο κοινό. Τα ευρήματα δείχνουν ένα σταθερό μοτίβο. Οι εφαρμογές παρουσιάζονται στα επίσημα καταστήματα εφαρμογών ως γενικά εργαλεία δημιουργίας εικόνων και βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη. Η προσέλκυση των χρηστών, όμως, βασίζεται συχνά σε διαφημίσεις που χρησιμοποιούν γυμνό ή πορνογραφικό περιεχόμενο και αφήνουν να εννοηθεί ή υποστηρίζουν ευθέως, ότι οι εφαρμογές μπορούν να δημιουργήσουν μη συναινετικό σεξουαλικό περιεχόμενο από μία απλή φωτογραφία.
Καθώς τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης γίνονται ολοένα και πιο ισχυρά και ευρέως διαθέσιμα, το ζήτημα δεν αφορά πλέον μόνο τις ίδιες τις εφαρμογές. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο αυτές προωθούνται, τις ευθύνες των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών που φιλοξενούν τις διαφημίσεις τους και την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών που υποτίθεται ότι προστατεύουν τους χρήστες από περιεχόμενο που μπορεί να διευκολύνει τη δημιουργία μη συναινετικών σεξουαλικών deepfakes.
Η χρήση φωτογραφιών πραγματικών προσώπων για τη δημιουργία ψευδών γυμνών ή πορνογραφικών εικόνων και βίντεο χωρίς τη συγκατάθεσή τους απαγορεύεται ρητά τόσο από την ελληνική όσο και από την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το σχετικό υλικό, θεωρείται «παράνομο περιεχόμενο» και κατά τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), γεγονός που ενεργοποιεί τις υποχρεώσεις των ψηφιακών πλατφορμών για την άμεση αντιμετώπισή του.
Η φωτογραφία εξώφυλλου έχει δημιουργηθεί με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Τα πρόσωπα δεν είναι αληθινά και τυχόν ομοιότητα είναι συμπτωματική.