ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Αν μεταφράσεις το εμβόλιο AstraZeneca σημαίνει “ένας δρόμος προς το θάνατο”.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο ισχυρισμός ότι το “A STRA ZE NECA” σημαίνει “ένας δρόμος θανάτου” στα λατινικά είναι ανακριβής. Η φράση δεν αποτελεί έγκυρη λατινική φράση και η μετάφραση προέρχεται από λανθασμένη αλγοριθμική εικασία και όχι από πραγματική λατινική φράση ή λεξικογραφία.
Ένα βίντεο που αναρτήθηκε στο προφίλ Χρύσα Κυρατζή /Xrisa kiratzi, αναφέρει πως αν κάποιος επιχειρήσει να μεταφράσει το AstraZeneca από τα Λατινικά στα Ελληνικά, θα λάβει ως αποτέλεσμα τη φράση “ένας δρόμος προς το θάνατο”. Το βίντεο έχει ξεπεράσει τις 732 χιλιάδες θεάσεις.
Το όνομα “AstraZeneca” προέρχεται από τη συγχώνευση δύο εταιρειών, της σουηδικής Astra AB και της βρετανικής Zeneca Group το 1999. Το “Astra” ήταν ήδη το όνομα της σουηδικής εταιρείας και αν και σχετίζεται με τη λατινική λέξη για τα “άστρα”, η εταιρία έχει αναφέρει πως έμπνευση υπήρξε η αρχαία Ελληνική λέξη “ἄστρον”. Το “Zeneca” ήταν τεχνητό εμπορικό όνομα που δημιουργήθηκε από εταιρεία branding και δεν είχε αρχική λατινική, ή οποιαδήποτε άλλη σημασία.
Στην περίπτωση του Google Translate, ο λόγος που μπορεί να παράγει αυθαίρετες ή λανθασμένες μεταφράσεις (όπως στην εξεταζόμενη περίπτωση) εξηγείται από τον τρόπο λειτουργίας των συστημάτων neural machine translation (NMT). Η ίδια η Google αναφέρει ότι το Google Translate βασίζεται σε νευρωνικά μοντέλα που “μαθαίνουν από εκατομμύρια παραδείγματα” και προσπαθούν να προβλέψουν την πιο πιθανή μετάφραση ολόκληρων προτάσεων, όχι να εφαρμόσουν αυστηρούς γραμματικούς κανόνες. Η επιστημονική βιβλιογραφία ονομάζει αυτό το φαινόμενο “hallucinations” (παραισθήσεις). Αυτό σημαίνει πως το συγκεκριμένο εργαλείο μπορεί να παράξει ανορθόγραφες,
ανύπαρκτες, ή ασαφείς φράσεις.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συνωμοσιολογικοί ισχυρισμοί έχουν πλαισιωθεί από ανακριβείς μεταφράσεις. Η σύνθετη λέξη “AstraZeneca” έχει αποδοθεί ως “όπλο που σκοτώνει”, κάτι που έχει ελεγχθεί και διαψευστεί από οργανισμούς όπως το Reuters και το AFP.
Συμπέρασμα
Ο ισχυρισμός ότι το “A STRA ZE NECA” σημαίνει “ένας δρόμος θανάτου” στα λατινικά είναι ανακριβής. Η φράση δεν αποτελεί έγκυρη λατινική φράση και η μετάφραση προέρχεται από λανθασμένη αλγοριθμική εικασία και όχι από πραγματική λατινική φράση ή λεξικογραφία.