ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Κάηκε το 40% των δασών της χώρας από το 2020 και αντικαταστάθηκαν από… δάση ανεμογεννητριών!
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Το ποσοστό του 40% δεν αφορά τα δάση ολόκληρης της Ελλάδας από το 2020, αλλά περίπου το 42% των δασικών εκτάσεων μιας συγκεκριμένης ζώνης της ηπειρωτικής Αττικής κατά την περίοδο 2017–2026. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι πυρκαγιές προκλήθηκαν για οικονομικό όφελος ή ότι οι καμένες εκτάσεις αντικαταστάθηκαν μαζικά από αιολικά πάρκα. Σύμφωνα με διαθέσιμη χωρική ανάλυση, οι ανεμογεννήτριες που εγκαταστάθηκαν μετά από πυρκαγιές καταλαμβάνουν μόλις το 0,03% των καμένων εκτάσεων της περιόδου 2008–2024. Ανακριβής είναι και ο ισχυρισμός περί «μηδενικών αναδασώσεων», καθώς έχουν πραγματοποιηθεί ή συμβασιοποιηθεί σχετικά έργα, μεταξύ άλλων στα Γεράνεια Όρη και στη Βόρεια Εύβοια.
Αρχική πηγή του ισχυρισμού είναι το pronews.gr, κατόπιν αναδημοσιεύτηκε από το defencenet.gr, το choratouaxoritou.com, ενώ διαδόθηκε επίσης και μέσω Instagram, Facebook και X/Twitter.
Στα ανωτέρω δημοσιεύματα και τις αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποστηρίζεται ότι «κάηκε το 40% των δασών της χώρας από το 2020» και ότι μέρος των καμένων εκτάσεων στην Αττική, στη Βόρεια Εύβοια, στον Έβρο, στη Ρόδο, στην Κέρκυρα, στη Χίο και στην Κρήτη αντικαταστάθηκε από «δάση ανεμογεννητριών». Ο ισχυρισμός συνοδεύεται από τη δήλωση κατοίκου της Ξηρονομής Βοιωτίας ότι «έχουν σκοπό να μας κάψουν για τα κέρδη τους», καθώς και από τον ισχυρισμό ότι επί πρωθυπουργίας Κυριάκου Μητσοτάκη έχασαν τη ζωή τους 38 άνθρωποι και δεν αναδασώθηκε ούτε μία έκταση.
Ο τίτλος του δημοσιεύματος δημιουργεί την εντύπωση ότι από το 2020 κάηκε το 40% των δασών ολόκληρης της χώρας. Αυτό δεν ισχύει. Το ποσοστό προέρχεται από αναλύσεις για ολόκληρη την Αττική και όχι για το σύνολο της ελληνικής επικράτειας.
Σύμφωνα με ανάλυση της μονάδας METEO του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα του ευρωπαϊκού συστήματος EFFIS/Copernicus, από το 2017 έως το 2025 είχε καεί περίπου το 38% της δασικής έκτασης της ηπειρωτικής Αττικής. Μετά τις πυρκαγιές του 2026, νεότερη επικαιροποίηση (2017-2026) ανέβασε το ποσοστό περίπου στο 42%. Επομένως, η αναφορά στο 40% αποδίδει κατά προσέγγιση την πραγματική έκταση της καταστροφής στην ηπειρωτική Αττική, αλλά παρουσιάζεται με λανθασμένη γεωγραφική και χρονική αναφορά: δεν αφορά ολόκληρη την Ελλάδα και δεν υπολογίζεται αποκλειστικά από το 2020.
Η εικόνα δείχνει τις εκτάσεις της Αττικής που κάηκαν από τις μεγάλες δασικές πυρκαγιές μεταξύ 2017 και 3 Αυγούστου 2026. Κάθε χρώμα αντιστοιχεί στη χρονιά της πυρκαγιάς και οι αριθμοί δείχνουν κατά προσέγγιση πόσα στρέμματα κάηκαν σε κάθε περιοχή. Συνολικά αποτυπώνεται ότι οι φωτιές έκαψαν περίπου 800.000 στρέμματα, δηλαδή το 32% της συνολικής εξεταζόμενης περιοχής ή το 42% των δασικών εκτάσεών της. Άρα, το 32% αφορά το σύνολο της εξεταζόμενης έκτασης της ηπειρωτικής Αττικής, ενώ το 42% αφορά μόνο το δασικό τμήμα της και όχι περιοχές όπως το Λεκανοπέδιο. Δεν σημαίνει ότι κάηκε το 42% ολόκληρης της Αττικής ή των δασών ολόκληρης της Ελλάδας. Σημαίνει ότι, μέσα στη συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη και κατά την εξεταζόμενη δεκαετία, κάηκαν περίπου τέσσερα στα δέκα στρέμματα που χαρακτηρίζονται δασικά.
Χωρική ανάλυση της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας, η οποία συνέκρινε τις πυρκαγιές της περιόδου 2008–2024 με τις θέσεις των αιολικών εγκαταστάσεων, υπολόγισε ότι τα αιολικά πάρκα που κατασκευάστηκαν μετά από πυρκαγιά καταλαμβάνουν περίπου το 0,03% των συνολικών καμένων εκτάσεων της ίδιας περιόδου.
Επιπλέον, η εγκατάσταση αιολικών έργων σε δάση ή δασικές εκτάσεις επιτρέπεται υπό αυστηρές προϋποθέσεις και κατόπιν περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Συνεπώς, η καύση μιας δασικής έκτασης δεν αποτελεί νομική προϋπόθεση για την κατασκευή αιολικού πάρκου. Οι καμένες δασικές εκτάσεις δεν χάνουν αυτομάτως τον δασικό χαρακτήρα τους ούτε μετατρέπονται σε ελεύθερη γη προς εκμετάλλευση.
Η δήλωση του κατοίκου ότι «έχουν σκοπό να μας κάψουν για τα κέρδη τους» αποτυπώνει προσωπική πεποίθηση. Δεν αποτελεί από μόνη της αποδεικτικό στοιχείο οργανωμένου εμπρησμού ή σύνδεσης της φωτιάς της Ξηρονομής με συγκεκριμένο αιολικό έργο.
Ο ισχυρισμός ότι δεν πραγματοποιήθηκε καμία αναδάσωση είναι ανακριβής. Τον Νοέμβριο του 2022 πραγματοποιήθηκε πιλοτική αναδάσωση με σπορά από drone σε αναδασωτέα έκταση των Γερανείων Ορέων. Στη Βόρεια Εύβοια συμβασιοποιήθηκε επίσης έργο τεχνητής αναδάσωσης 1.340,8 στρεμμάτων με μαύρη πεύκη, ως μέρος ευρύτερου σχεδιασμού που αφορά 9.383,8 στρέμματα. Για τις σχετικές παρεμβάσεις είχαν εξασφαλιστεί περίπου 16 εκατομμύρια ευρώ και χρηματοδότηση για την παραγωγή 187.000 δενδρυλλίων.
Συμπέρασμα
Το ποσοστό του 40% δεν αφορά τα δάση ολόκληρης της Ελλάδας από το 2020, αλλά περίπου το 42% των δασικών εκτάσεων μιας συγκεκριμένης ζώνης της ηπειρωτικής Αττικής κατά την περίοδο 2017–2026. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι πυρκαγιές προκλήθηκαν για οικονομικό όφελος ή ότι οι καμένες εκτάσεις αντικαταστάθηκαν μαζικά από αιολικά πάρκα. Σύμφωνα με διαθέσιμη χωρική ανάλυση, οι ανεμογεννήτριες που εγκαταστάθηκαν μετά από πυρκαγιές καταλαμβάνουν μόλις το 0,03% των καμένων εκτάσεων της περιόδου 2008–2024. Ανακριβής είναι και ο ισχυρισμός περί «μηδενικών αναδασώσεων», καθώς έχουν πραγματοποιηθεί ή συμβασιοποιηθεί σχετικά έργα, μεταξύ άλλων στα Γεράνεια Όρη και στη Βόρεια Εύβοια.
Η εικόνα εξώφυλλου είναι δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη. Δεν απεικονίζει πραγματική τοποθεσία.