ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Πλαστές ή παραποιημένες φωτογραφίες από τις εκτελέσεις στο σκοπευτήριο Καισαριανής το 1944.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Οι ατέλειες και παραμορφώσεις της εξεταζόμενης φωτογραφίας, προέρχονται από την ψηφιακή επεξεργασίας για την αφαίρεση του υδατογραφήματος, με εργαλεία που είναι ευρέως διαθέσιμα στο διαδίκτυο. Συνεπώς, η φωτογραφία δεν έχει κατασκευαστεί.
Στις 14 Φεβρουαρίου 2025, ήρθαν στο φως της δημοσιότητας σπάνιες, πρωτοεμφανιζόμενες φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 αντιστασιακών (κυρίως κομμουνιστών πολιτικών κρατουμένων) στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά 1944. Αμέσως οι φωτογραφίες προκάλεσαν αντιπαραθέσεις για τη γνησιότητά τους, την προέλευση και το σκοπό που εξυπηρετούν, οδηγώντας ακόμη και σε αντιπαραθέσεις πολιτικής φύσεως.
Οι φωτογραφίες κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα, από τη σελίδα Greece at WWII Archives στο Facebook και αναφέρουν ως πηγή το eBay. Η εικόνα φέρει αλλοιώσεις, που για κάποιους αποτελούν απόδειξη πως όλες είναι πλαστές.
Οι φωτογραφίες για την ακρίβεια, προέρχονται από διαδικτυακή δημοπρασία στο eBay, συγκεκριμένα από Βέλγο πωλητή (CRAIN’S MILITARIA), ο οποίος στην πορεία διέκοψε τη διαδικασία. Οι φωτογραφίες αυτές, φέρεται να προέρχονται από προσωπικό άλμπουμ Γερμανού στρατιωτικού που υπηρετούσε σε τάγμα με έδρα τη Μαλακάσα. Όπως αναφερεί ο πωλητής, ο Hermann Heuer, τότε λοχίας, μετέπειτα υπολοχαγός, τράβηξε μια πολύ σπάνια σειρά φωτογραφιών των γερμανικών αντιποίνων μετά την επίθεση ανταρτών που σκότωσαν τον υποστράτηγο Franz Krech στους Μολάους Λακωνίας, με την εκτέλεση 200 κομμουνιστών κρατουμένων ως ομήρων στην Καισαριανή, την 1η Μαΐου 1944. Στο πίσω μέρος της φωτογραφίας διακρίνεται “Αθήνα 1.5.44.”, ενώ το υπόλοιπο κείμενο είναι μερικώς σβησμένο και μη αναγνώσιμο.
Οι αρχικές φωτογραφίες φέρουν υδατογράφημα του CRAIN’S MILITARIA, το οποίο αφαιρέθηκε με ψηφιακό εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης, πριν κυκλοφορήσουν στην Ελλάδα. Αυτή η επεξεργασία ήταν που προκάλεσε τις παραμορφώσεις, ειδικότερα το γράμμα “C” που καλύπτει το αλλοιωμένο πρόσωπο.
Τόσο ή αφαίρεση υδατογραφήματος, όσο και η επιχρωμάτιση εικόνας, είναι μια εύκολη διαδικασία που μπορεί να γίνει με πολλαπλά εργαλεία, τα οποία είναι δωρεάν διαθέσιμα στο διαδίκτυο και επιστρατεύουν τεχνητή νοημοσύνη. Ακολουθούν αντίστοιχα παραδείγματα με τα εργαλεία NoteGTP και Magic Eraser.
Σε απάντηση ερωτήματος σχετικά με τις επίμαχες φωτογραφίες, η CRAIN’S MILITARIA μας απάντησε:
“Έχουν διαδοθεί ευρέως τεχνητά αλλοιωμένες εικόνες από τις οποίες έχει αφαιρεθεί η προστασία των πνευματικών μου δικαιωμάτων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν παραμορφωθεί ακόμη και τα πρόσωπα των θυμάτων, προκαλώντας αχρείαστη συζήτηση σχετικά με την αυθεντικότητα των φωτογραφιών.”
Συμπέρασμα
Οι ατέλειες και παραμορφώσεις της εξεταζόμενης φωτογραφίας, προέρχονται από την ψηφιακή επεξεργασίας για την αφαίρεση του υδατογραφήματος, με εργαλεία που είναι ευρέως διαθέσιμα στο διαδίκτυο. Συνεπώς, η φωτογραφία δεν έχει κατασκευαστεί.