Greece Fact Check

/ Nov 17, 2026
2026/11/17

Οι Εβραίοι ΔΕΝ έφεραν τη Μεταπολίτευση

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στις 23 Απριλίου 2017 και επικαιροποιήθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2026.

Μια αντισημιτική θεωρία συνωμοσίας, σύμφωνα με την οποία οι Εβραίοι και η ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών Mossad βρίσκονταν πίσω από την πτώση της δικτατορίας το 1974, διαδόθηκε μέσα από συνεντεύξεις του Παρασκευά Μπόλαρη στον Γιώργο Τράγκα. Ο Μπόλαρης, πρώην αξιωματικός των καταδρομών και συνεργάτης του δικτάτορα Δημήτριου Ιωαννίδη, ισχυριζόταν ότι ο τελευταίος είχε επηρεαστεί από τη Mossad και είχε προδώσει την Ελλάδα κατά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο.

Το σχετικό βίντεο από εκπομπή του Γιώργου Τράγκα το 2013 αναδημοσιεύτηκε, μεταξύ άλλων, από την Αθανασία Γεωργοσοπούλου, στέλεχος της Ελλήνων Συνέλευσις του Αρτέμη Σώρρα.

Ο Μπόλαρης επανέλαβε ανάλογους ισχυρισμούς και σε μεταγενέστερη συνέντευξή του, το 2015, χωρίς να παρουσιάσει επαληθεύσιμα στοιχεία για την υποτιθέμενη εμπλοκή της Mossad.

Η αντίφαση του Μπόλαρη

Ο Μπόλαρης υπήρξε συνεργάτης του Δημήτριου Ιωαννίδη, ο οποίος ανέτρεψε τον Γεώργιο Παπαδόπουλο τον Νοέμβριο του 1973 και ανέλαβε ουσιαστικά τον έλεγχο της δικτατορίας. Παρότι στις μεταγενέστερες δηλώσεις του χαρακτήριζε τον Ιωαννίδη προδότη, ο ίδιος συμμετείχε στη συνωμοσία φιλοχουντικών αξιωματικών που αποκαλύφθηκε τον Φεβρουάριο του 1975, γνωστή ως «Πραξικόπημα της Πιτζάμας». Όπως αναφέρει η Καθημερινή, ο Μπόλαρης ήταν μεταξύ των αξιωματικών που συμμετείχαν στην κίνηση, η οποία συνδεόταν με τον Ιωαννίδη και αποσκοπούσε στην άσκηση πίεσης στην κυβέρνηση Καραμανλή. Η υπόθεση καταγράφεται επίσης στο ιστορικό αρχείο της ΕΡΤ.

Οι μεταγενέστερες δηλώσεις του Μπόλαρη έρχονται σε αντίθεση με την καταγεγραμμένη συμμετοχή του στη συνωμοσία του Φεβρουαρίου 1975, στην οποία εμπλέκονταν αξιωματικοί που συνδέονταν με τον Ιωαννίδη. Παρότι χαρακτήριζε τον πρώην δικτάτορα προδότη για τη στάση του κατά την κυπριακή κρίση του 1974, λίγους μήνες αργότερα συμμετείχε στη συγκεκριμένη κίνηση. Ανεξάρτητα από αυτή την αντίφαση, ο ισχυρισμός του περί καθοδήγησης του Ιωαννίδη από τη Mossad δεν συνοδεύεται από ιστορικά τεκμήρια που να τον επιβεβαιώνουν.

Τι δείχνουν τα ιστορικά στοιχεία

Η κατάρρευση της δικτατορίας συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στην Κύπρο. Στις 15 Ιουλίου 1974, το καθεστώς Ιωαννίδη οργάνωσε το πραξικόπημα εναντίον του αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Στις 20 Ιουλίου ακολούθησε η τουρκική εισβολή και στις 23 Ιουλίου η δικτατορία κατέρρευσε, οδηγώντας στην επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή και στην αποκατάσταση της δημοκρατίας.

Ο καθοριστικός ρόλος του Δημήτριου Ιωαννίδη στο πραξικόπημα κατά του Μακαρίου στις 15 Ιουλίου 1974 τεκμηριώνεται από τα πορίσματα των κοινοβουλευτικών ερευνών Ελλάδας και Κύπρου, καθώς και από αποχαρακτηρισμένα αμερικανικά έγγραφα. Σύμφωνα με το πόρισμα της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων, η απόφαση για το πραξικόπημα ελήφθη από τον Ιωαννίδη, με τη σύμπραξη άλλων ανώτατων στελεχών της δικτατορίας, ενώ από τα στοιχεία που εξέτασε η Επιτροπή δεν προέκυψε απόδειξη ενεργού ανάμειξης ξένης δύναμης στη λήψη της απόφασης, στην οργάνωση ή στην εκτέλεσή του. Το πόρισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου καταγράφει επίσης ότι η εντολή ανατροπής του Μακαρίου δόθηκε σε σύσκεψη στις 2 Ιουλίου 1974. Παράλληλα, σε αμερικανικό διπλωματικό τηλεγράφημα της 29ης Ιουνίου 1974 επισημαινόταν ότι ο Ιωαννίδης εξέταζε σοβαρά την ανατροπή του Μακαρίου και ότι μια τέτοια ενέργεια μπορούσε να προκαλέσει ελληνοτουρκική σύγκρουση. Σε δεύτερο τηλεγράφημα, της 15ης Ιουλίου 1974, η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα συνέδεε σαφώς τον Ιωαννίδη με το πραξικόπημα που είχε εκδηλωθεί την ίδια ημέρα. Τα παραπάνω τεκμήρια επιβεβαιώνουν τον κεντρικό ρόλο του Ιωαννίδη στις εξελίξεις, χωρίς να στοιχειοθετούν ή να αναφέρουν τον ισχυρισμό ότι ενεργούσε υπό την καθοδήγηση της Mossad.

Συμπέρασμα: Ο ισχυρισμός ότι «οι Εβραίοι έφεραν τη Μεταπολίτευση» δεν στηρίζεται σε ιστορικά τεκμήρια. Αντί να εξηγεί τις πραγματικές πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις του 1974, αποδίδει συλλογική ευθύνη στους Εβραίους, αναπαράγοντας ένα γνωστό αντισημιτικό συνωμοσιολογικό αφήγημα.