ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Συμφωνία Mercosur: Με σαλμονέλα το 80% των κοτόπουλων που ήρθαν στην Ελλάδα από τη Βραζιλία.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο ισχυρισμός ότι μολυσμένα με σαλμονέλα κοτόπουλα από τη Βραζιλία εισήχθησαν στην Ελλάδα στο πλαίσιο της Συμφωνίας Mercosur είναι ψευδής και παραπλανητικός. Τα επίμαχα φορτία έφτασαν πριν από την 1η Μαΐου 2026, άρα εισήχθησαν με το προηγούμενο καθεστώς δασμών και όχι με τους προνομιακούς όρους της συμφωνίας, κάτι που θα ήταν νομικά αδύνατο. Οι έλεγχοι που εντόπισαν σαλμονέλα ήταν ρουτίνας, όπως γίνονται και σε ελληνικά προϊόντα, ενώ η ΠΟΓΕΔΥ δεν είναι αρμόδια ελεγκτική αρχή. Η αρμόδια Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς αβάσιμους.
Ο ισχυρισμός γνώρισε μεγάλη διάδοση μέσω ιστοσελίδων και αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Για παράδειγμα, από newsbomb.gr, avgi.gr, rosa.gr, pronews.gr, efsyn.gr, rthes.gr, triklopodia.gr, newsfire.gr, voicenews.gr, focusfm.gr, dailypost.gr, tvxs.gr, newsbrake.gr, meaculpa.gr, agonaskritis.gr, keeptalkinggreece.com (αγγλόφωνο), Kontra Channel, από τον ευρωβουλευτή του κόμματος “ΝΙΚΗ”, Νίκος Αναδιώτη, η βουλευτής της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη, ερώτηση από βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, τη δημοσιογράφο Μαρία Δεναξά (repost) καθώς και από τους λογαριασμούς Daily Romania και World of Statistics, που βοήθησαν στη διασπορά του ισχυρισμού στο ελληνόφωνο και διεθνές κοινό.
Τα δημοσιεύματα και οι αναρτήσεις, είτε ισχυρίζονται ευθέως πως τα μολυσμένα κοτόπουλα ήρθαν εξαιτίας της Mercosur, είτε δεν διευκρινίζουν ακριβώς πότε εισάχθηκαν και θέτουν ερωτήματα για την ασφάλεια εισαγόμενων τροφίμων και την επάρκεια των ελέγχων μετά την εφαρμογή της συμφωνίας ΕΕ – Mercosur.
Τι γνωρίζουμε
Η Συμφωνία Mercosur αναφέρεται σε ένα ευρύ εμπορικό και οικονομικό πλαίσιο συνεργασίας που συνδέεται με τη Mercosur, μια ένωση χωρών της Νότιας Αμερικής. Πρόκειται για μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ του μπλοκ Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποσκοπεί στη μείωση ή κατάργηση δασμών, στη διευκόλυνση των επενδύσεων και στην ενίσχυση των εμπορικών ροών μεταξύ των δύο περιοχών. Οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι θα ενισχύσει την ανάπτυξη και τις εξαγωγές, ενώ οι επικριτές εκφράζουν ανησυχίες για πιέσεις σε ευρωπαϊκούς αγροτικούς τομείς, αλλά και για θέματα ασφάλειας και ποιότητας τροφίμων. Υπογράφηκε στις 17 Ιανουαρίου 2026 και τέθηκε σε προσωρινή εφαρμογή από την 1η Μαΐου 2026.
Η Βραζιλία ήταν ήδη εξαγωγέας πουλερικών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση (231,338 μετρικοί τόνοι για το 2025), με ένα μικρό ποσοστό να είναι ήδη αδασμολόγητο. Σε βάθος 5 χρόνων, η αδασμολόγητη ποσότητα θα ανέλθει στους 150 χιλιάδες τόνους. Για το 2026, οι εισαγωγές σε ολόκληρη της ΕΕ, θα ανέλθουν στους 30 χιλιάδες τόνους. Πριν τη 1η Μαΐου, υπήρχαν εισαγωγές αλλά γινόντουσαν με το προηγούμενο καθεστώς δασμολόγησης. Δεν προβλεπόταν πριν την 1η Μαΐου 2026 η ξεφόρτωση προϊόντων στην Ελλάδα, ή οπουδήποτε αλλού μέλους στην ΕΕ, που θα απολάμβαναν τους προνομιακούς όρους της Συμφωνίας Mercosur. Θα ήταν δηλαδή νομικά αδύνατο.
Ο ισχυρισμός βασίζεται στα όσα είπε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Γεωτεχνικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟΓΕΔΥ), Νίκος Κακαβάς, στις 30 Απριλίου 2026. Για τα μολυσμένα με σαλμονέλα κοτόπουλα, ανάφερε τα εξής, σύμφωνα με τοπικά ΜΜΕ:
“Αίσθηση προκάλεσε και η αναφορά του στις εισαγωγές τροφίμων. Ο κ. Κακαβάς έφερε ως παράδειγμα κατεψυγμένα κοτόπουλα από τη Βραζιλία, τα οποία, όπως υποστήριξε, εντοπίστηκαν με σαλμονέλα στους ελέγχους και επιστράφηκαν. Με την αναφορά αυτή άσκησε κριτική σε ένα μοντέλο που, κατά τον ίδιο, πιέζει την ελληνική παραγωγή, ενώ ανοίγει τον δρόμο σε εισαγόμενα προϊόντα που προκαλούν ερωτήματα για την ποιότητα και την ασφάλεια της αγοράς. Παράλληλα, συνέδεσε τις εξελίξεις με ευρύτερες εμπορικές συμφωνίες, όπως η Mercosur, εκφράζοντας την ανησυχία ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντί να προστατεύει και να αναδεικνύει τα ποιοτικά προϊόντα των χωρών της, δημιουργεί συνθήκες πίεσης για τους παραγωγούς.”
Το ανωτέρω απόσπασμα προέρχεται από συνέντευξη Τύπου του πρόεδρου της ΠΟΓΕΔΥ (συνδικαλιστικό όργανο) με κύριο θέμα τον αφθώδη πυρετό, όπου έκανε μια σύντομη αναφορά για το περιστατικό με τα κοτόπουλα από τη Βραζιλία.
“Τα πρώτα κατεψυγμένα κοτόπουλα Βραζιλίας στους ελέγχους των κτηνιατρικών εργαστηρίων της Αγίας Παρασκευής, έχουν καταδείξει ότι έχουν 80% σαλμονέλα.”
Επικοινωνήσαμε τηλεφωνικά και απευθύναμε σχετικό ερώτημα στον ΕΦΕΤ, χωρίς να έχουμε πάρει ακόμη απάντηση. Δεν κατέστη δυνατό να εντοπίσουμε τον πρόεδρο του ΠΟΓΕΔΥ για να λάβουμε διευκρινήσεις. Το άρθρο μας θα ενημερωθεί εφόσον προκύψουν νεότερες πληροφορίες.
Ο κ. Κακαβάς δεν ανέφερε πότε την ακριβή ημερομηνία που έγιναν αυτοί οι έλεγχοι. Ο χρόνος μεταφοράς προϊόντων από τη Βραζιλία προς την Ελλάδα μέσω θάλασσας, προσεγγίζει ή και ξεπερνά τις 20 ημέρες, ενώ η Συμφωνία τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαΐου 2026. Οι δηλώσεις του κ. Κακαβά είναι από τις 30 Απριλίου 2026 και η μεταφορά των φερόμενων ως μολυσμένων κοτόπουλων (εφόσον ήταν πρόσφατη και πραγματική), έγινε αρκετές εβδομάδες πριν, δηλαδή πριν την έναρξη προσωρινής εφαρμογής της Συμφωνίας Mercosur. Η ΠΟΓΕΔΥ είναι συνδικαλιστικό και όχι ελεγκτικό όργανο.
Το Greece Fact Check επικοινώνησε με τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής, η οποία είναι αρμόδια για τους ελέγχους και τις αναλύσεις σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης που παράγονται στην Ελλάδα ή εισάγονται στη χώρα. Σε τηλεφωνική επικοινωνία στις 8 Μαΐου 2026, η κυρία Μαρία Γιαννιού, υπεύθυνη της Διεύθυνσης υγείας των ζώων της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο παραπλανητικούς και αβάσιμους.
Σύμφωνα με τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής, επίσημοι έλεγχοι πραγματοποιούνται συστηματικά, ιδίως σε φορτία κοτόπουλων. Κρούσματα μη τυφοειδούς σαλμονέλας εντοπίζονται τακτικά σε αυτού του είδους τα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένης και της εγχώριας παραγωγής. Τα επίμαχα φορτία αποσύρονται στη συνέχεια από την αγορά.
Όσον αφορά τα κοτόπουλα που εισάγονται από τη Βραζιλία, η κυρία Γιαννιού επιβεβαιώνει ότι φορτία έφτασαν στην Ελλάδα πριν από την εφαρμογή της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur και ότι ένα μικρό ποσοστό εξ αυτών βρέθηκε θετικό σε μη τυφοειδή σαλμονέλα. Ωστόσο, πρόκειται για ελέγχους ρουτίνας, οι οποίοι πραγματοποιούνται και στα κοτόπουλα που παράγονται εγχώρια. “Αυτή η σαλμονέλα εντοπίζεται και στα κοτόπουλα που παράγονται στην Ελλάδα”, διευκρινίζει η υπηρεσία.
Η εισαγωγή ποσότητας κοτόπουλων με το 80% να είναι μολυσμένο με σαλμονέλα, ακόμη και αν ίσχυε, θα έγινε με το παλαιό καθεστώς δασμολόγησης, δηλαδή πριν την προσωρινή εφαρμογή της Συμφωνίας Mercosur. Οι κανονισμοί της ΕΕ καθιστούσαν νομικά αδύνατη την παράδοση εμπορευμάτων που θα απολάμβαναν τους προνομιακούς όρους της Συμφωνίας Mercosur, πριν την 1η Μαΐου 2026.
Συμπέρασμα
Ο ισχυρισμός ότι μολυσμένα με σαλμονέλα κοτόπουλα από τη Βραζιλία εισήχθησαν στην Ελλάδα στο πλαίσιο της Συμφωνίας Mercosur είναι ψευδής και παραπλανητικός. Τα επίμαχα φορτία έφτασαν πριν από την 1η Μαΐου 2026, άρα εισήχθησαν με το προηγούμενο καθεστώς δασμών και όχι με τους προνομιακούς όρους της συμφωνίας, κάτι που θα ήταν νομικά αδύνατο. Οι έλεγχοι που εντόπισαν σαλμονέλα ήταν ρουτίνας, όπως γίνονται και σε ελληνικά προϊόντα, ενώ η ΠΟΓΕΔΥ δεν είναι αρμόδια ελεγκτική αρχή. Η αρμόδια Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς αβάσιμους.