ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Η Κάγια Κάλλας είπε: «Αν η Ευρώπη δεν μπορεί να νικήσει τη Ρωσία, πώς μπορούμε να νικήσουμε την Κίνα;»
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η Κάγια Κάλλας μιλούσε στο πλαίσιο παρέμβασής της στο Hudson Institute, ένα αμερικανικό νεοσυντηρητικό think tank. Το απόσπασμα που κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τη δείχνει να απαντά σε ερώτηση του Πίτερ Ραφ, ανώτερου ερευνητή και διευθυντή του Κέντρου για την Ευρώπη και την Ευρασία του ινστιτούτου. Η πλήρης απάντηση της Κάγια Κάλλας δεν είναι ορατή στα βίντεο που διαμοιράζονται στα κοινωνικά δίκτυα και παρουσιάζεται με τρόπο που δημιουργεί την εντύπωση ότι αναφέρεται στην Ευρώπη. Ωστόσο, στην πλήρη απάντησή της, δεν μιλά συγκεκριμένα ούτε για την Ευρώπη ούτε για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μάλιστα, δεν χρησιμοποιεί σε κανένα σημείο τη φράση «Αν η Ευρώπη».
Αρχές Ιανουαρίου, ένα βίντεο που κοινοποιήθηκε στο Facebook από Έλληνες χρήστες εδώ, εδώ και εδώ, καθώς και από Κύπριους εδώ, δείχνει την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Κάγια Κάλλας, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης, να απαντά σε μια ερώτηση. Συγκεκριμένα, δηλώνει στα αγγλικά:
«China is so much bigger economy than Russia is with so much bigger military than Russia is. So if you’re saying that we collectively are not able to really pressure Russia so much that it would have an effect, then how do you say that you’re able to take on China risk?» (Η Κίνα έχει πολύ μεγαλύτερη οικονομία από τη Ρωσία και πολύ μεγαλύτερο στρατό από τη Ρωσία. Αν λοιπόν λέτε ότι συλλογικά δεν είμαστε πραγματικά σε θέση να ασκήσουμε αρκετή πίεση στη Ρωσία ώστε να υπάρξει αποτέλεσμα, τότε πώς λέτε ότι μπορείτε να αντιμετωπίσετε το ρίσκο της Κίνας;)
Οι χρήστες που κοινοποιούν το βίντεο γράφουν, μεταξύ άλλων, στις λεζάντες που το συνοδεύουν, όπως εδώ: «Μην έχετε αμφιβολίες… αυτοί οι απερίσκεπτοι, αλαζονικοί μη εκλεγμένοι γραφειοκράτες της ΕΕ είναι οι πραγματικοί “αρχιτέκτονες” της σύγκρουσης. “Αν η Ευρώπη δεν μπορεί να νικήσει τη Ρωσία, πώς μπορούμε να νικήσουμε την Κίνα;” — Κάγια Κάλλας, Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας».
Παρόμοιοι ισχυρισμοί, με το ίδιο βίντεο, έχουν κοινοποιηθεί και σε άλλες γλώσσες, όπως στα αγγλικά ή τα ιταλικά. Μια ανάρτηση στα γαλλικά στο X προέρχεται από λογαριασμό που εμφανίζεται ως φιλορωσικός.
Ωστόσο, οι δηλώσεις της Κάγια Κάλλας που εμφανίζονται στο συγκεκριμένο απόσπασμα έχουν αποκοπεί από το αρχικό τους πλαίσιο και αποδίδονται με παραπλανητικό τρόπο.
Η Κάγια Κάλλας είναι η νυν Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας. Πρόσφατα αποτέλεσε στόχο εκστρατείας παραπληροφόρησης σχετικά με δηλώσεις της, τις οποίες επαλήθευσε το Greece Fact Check, καθώς και σχετικά με υποτιθέμενη εμπλοκή της σε σκάνδαλο διαφθοράς στην Ουκρανία. Δεν είναι η πρώτη φορά που η πολιτικός γίνεται στόχος παραπληροφόρησης: παραπλανητικοί ισχυρισμοί για μια φωτογραφία που τη δείχνει σε νεαρή ηλικία μαζί με τους γονείς της είχαν κυκλοφορήσει και στο παρελθόν, όταν ήταν πρωθυπουργός της Εσθονίας, τον Ιούλιο του 2024.
Τι ισχύει
Μια αντίστροφη αναζήτηση βίντεο μάς οδήγησε σε βίντεο στο YouTube, που δημοσιεύθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2025 από το Hudson Institute, ένα νεοσυντηρητικό think tank με έδρα την Ουάσινγκτον. Εκείνη την περίοδο, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ βρισκόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες για διήμερη επίσκεψη και επρόκειτο να συναντηθεί με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο. Ωστόσο, η συνάντηση αυτή δεν πραγματοποιήθηκε λόγω προβλημάτων προγραμματισμού.
Αναζητώντας στον ιστότοπο του Hudson Institute, εντοπίσαμε το ίδιο βίντεο (αρχειοθετημένο εδώ) καθώς και την απομαγνητοφώνηση της συζήτησης της Κάγια Κάλλας με τον Πίτερ Ραφ, ανώτερο ερευνητή και διευθυντή του Κέντρου για την Ευρώπη και την Ευρασία του συγκεκριμένου ινστιτούτου.
Εξετάζοντας τόσο το βίντεο όσο και την απομαγνητοφώνηση, εντοπίσαμε το απόσπασμα στο οποίο η Κάλλας εκφέρει τις φράσεις που περιλαμβάνονται στο βίντεο που κυκλοφόρησε στο Facebook. Σε εκείνο το σημείο, απαντά σε ερώτηση του Ραφ, η οποία ξεκινά στο 29:18 του βίντεο που δημοσίευσε το ινστιτούτο. Η απάντηση της Κάλλας εκτείνεται από το 29:46 έως το 32:01, δηλαδή είναι σαφώς μεγαλύτερη από τα 24 δευτερόλεπτα που εμφανίζονται στις αναρτήσεις στο Facebook.
Ακολουθεί η ακριβής απομαγνητοφώνηση στα αγγλικά της ερώτησης του Ραφ και της απάντησης της Κάλλας, όπως είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο του Hudson Institute:
Peter Rough: Great. Let’s switch gears a little bit because, while the future of the European order is being decided in Ukraine, there is more to the world, and you have a global mandate as high rep. Can you describe for American audiences how you think about the PRC and China policy? You can’t get away with a conversation in Washington without somebody asking about Beijing. So tell us a little bit about how the new commission is approaching China.
Kaja Kallas: Well, we have of course the de-risking policies, so really not to make the same mistakes that we have done with Russia. But now, seeing America really bonding with Russia, then that of course raises a lot of questions regarding China as well. And of course China is very friendly with us now, but we need to have the discussions on our China policy. So far it has been so that de-risking, really not to put all the eggs in one basket. De-risking in the areas where the risks are higher, and cooperating in other areas with China. And of course here, what America does plays a big role. And by the way, one of the questions nobody is able to answer here about China. If I hear the statements by some American officials saying that you can’t possibly beat Russia. Russia is so much bigger, and you need to give in to Russia because it’s not beatable, which is not true, by the way. But then you’re trying to signal to your Asian counterparts that if China is attacking them, then you are there. But China is so much bigger economy than Russia is with so much bigger military than Russia is. So if you’re saying that we collectively are not able to really pressure Russia so much that it would have an effect, then how do you say that you’re able to take on China risk? If somebody is able to answer me this question, I would be very happy.
Ακολουθεί η μετάφραση στα ελληνικά:
Πίτερ Ραφ: Ωραία. Ας αλλάξουμε λίγο θέμα, γιατί, παρότι το μέλλον της ευρωπαϊκής τάξης πραγμάτων κρίνεται στην Ουκρανία, ο κόσμος δεν σταματά εκεί και εσείς έχετε παγκόσμια εντολή ως Ύπατη Εκπρόσωπος. Μπορείτε να περιγράψετε στο αμερικανικό κοινό πώς προσεγγίζετε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας και την πολιτική έναντι της Κίνας; Στην Ουάσινγκτον δεν μπορεί κανείς να κάνει συζήτηση χωρίς κάποιος να ρωτήσει για το Πεκίνο. Πείτε μας λοιπόν λίγα πράγματα για το πώς η νέα Επιτροπή προσεγγίζει την Κίνα.
Κάγια Κάλλας:Λοιπόν, έχουμε φυσικά τις πολιτικές απομείωσης κινδύνου (de-risking), ώστε να μην επαναλάβουμε τα ίδια λάθη που κάναμε με τη Ρωσία. Όμως τώρα, βλέποντας την Αμερική να έρχεται πραγματικά πιο κοντά στη Ρωσία, αυτό εγείρει πολλά ερωτήματα και σε σχέση με την Κίνα. Και βέβαια η Κίνα είναι πολύ φιλική μαζί μας αυτή τη στιγμή, αλλά πρέπει να έχουμε συζητήσεις για την πολιτική μας απέναντί της. Μέχρι τώρα η προσέγγιση ήταν η απομείωση κινδύνου, δηλαδή να μη βάζουμε όλα τα αυγά στο ίδιο καλάθι. Απομείωση κινδύνου στους τομείς όπου οι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι και συνεργασία με την Κίνα σε άλλους τομείς. Και φυσικά εδώ, το τι κάνει η Αμερική παίζει πολύ μεγάλο ρόλο. Και παρεμπιπτόντως, ένα από τα ερωτήματα για την Κίνα στα οποία κανείς δεν μπορεί να απαντήσει εδώ: αν ακούω δηλώσεις από ορισμένους Αμερικανούς αξιωματούχους που λένε ότι δεν μπορείς να νικήσεις τη Ρωσία. Ότι η Ρωσία είναι πολύ μεγαλύτερη και ότι πρέπει να υποχωρήσεις απέναντί της επειδή δεν είναι νικήσιμη — κάτι που, παρεμπιπτόντως, δεν είναι αλήθεια. Αλλά την ίδια στιγμή προσπαθείς να στείλεις μήνυμα στους Ασιάτες εταίρους σου ότι, αν η Κίνα τους επιτεθεί, τότε εσύ θα είσαι εκεί. Όμως η Κίνα έχει πολύ μεγαλύτερη οικονομία από τη Ρωσία και πολύ μεγαλύτερο στρατό από τη Ρωσία. Άρα, αν λες ότι συλλογικά δεν είμαστε σε θέση να ασκήσουμε πραγματικά επαρκή πίεση στη Ρωσία ώστε να έχει αποτέλεσμα, τότε πώς λες ότι είσαι σε θέση να αντιμετωπίσεις το ρίσκο της Κίνας; Αν κάποιος μπορεί να μου απαντήσει σε αυτό το ερώτημα, θα ήμουν πολύ ευχαριστημένη.
Στην απάντηση της Κάγια Κάλλας δεν υπάρχει πουθενά η λέξη «Ευρώπη» ούτε λέει ότι «αν η Ευρώπη δεν μπορεί να νικήσει τη Ρωσία». Στο σχετικό απόσπασμα της απομαγνητοφώνησης, αντίθετα, ασκεί κριτική σε δηλώσεις που αποδίδει σε ορισμένους Αμερικανούς αξιωματούχους, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η Ρωσία είναι «ανίκητη», μια άποψη που απορρίπτει ρητά («which is not true, by the way»).
Στη συνέχεια αναδεικνύει μια αντίφαση σε ορισμένες αμερικανικές τοποθετήσεις: το να υποστηρίζεται ότι δεν μπορεί να ασκηθεί αποτελεσματική πίεση στη Ρωσία, ενώ ταυτόχρονα να διακηρύσσεται η εγγύηση της ασφάλειας ασιατικών εταίρων απέναντι στην Κίνα, η οποία είναι οικονομικά και στρατιωτικά ισχυρότερη. Το απόσπασμα που χρησιμοποιείται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η φράση «Αν η Ευρώπη […]» επομένως, παραποιεί τα λεγόμενά της αλλάζοντας τον δρώντα, το νόημα και το πλαίσιο.
Μεταξύ Φεβρουαρίου 2025, όταν η Κάγια Κάλλας ανέπτυσσε τις σκέψεις της για την ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στη Ρωσία και την Κίνα, και των αρχών του 2026, η ΕΕ συνέχισε να προσαρμόζει τη στρατηγική της απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία και στις γεωπολιτικές και ενεργειακές του συνέπειες.
Η ΕΕ συνέχισε να προχωρά προς τη σταδιακή διακοπή των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στο πλαίσιο της στρατηγικής REPowerEU, με, μεταξύ άλλων, μια προσωρινή συμφωνία για την απαγόρευση των εισαγωγών αυτών έως τα τέλη του 2026/2027 και τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Παράλληλα, οι σχέσεις με την Κίνα χαρακτηρίστηκαν από μια ισορροπία μεταξύ εμπορικής συνεργασίας και στρατηγικής αντιπαλότητας, με συνόδους κορυφής ΕΕ-Κίνας το 2025 σε κλίμα εμπορικών και διπλωματικών εντάσεων και με Ευρωπαίους ηγέτες να υπογραμμίζουν ότι οι δεσμοί μεταξύ Πεκίνου και Μόσχας επηρεάζουν καθοριστικά τη δυναμική των σχέσεων.
Συμπέρασμα
Η Κάγια Κάλας μιλούσε στο πλαίσιο παρέμβασής της στο Hudson Institute, ένα αμερικανικό νεοσυντηρητικό think tank. Το απόσπασμα που κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τη δείχνει να απαντά σε ερώτηση του Πίτερ Ραφ, ανώτερου ερευνητή και διευθυντή του Κέντρου για την Ευρώπη και την Ευρασία του ινστιτούτου. Η πλήρης απάντηση της Κάγια Κάλας δεν είναι ορατή στα βίντεο που διαμοιράζονται στα κοινωνικά δίκτυα και παρουσιάζεται με τρόπο που δημιουργεί την εντύπωση ότι αναφέρεται στην Ευρώπη. Ωστόσο, στην πλήρη απάντησή της, δεν μιλά συγκεκριμένα ούτε για την Ευρώπη ούτε για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μάλιστα, δεν χρησιμοποιεί σε κανένα σημείο τη φράση «Αν η Ευρώπη».