ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Ο προληπτικός έλεγχος με μαστογραφία δεν σώζει ζωές και έχει καταστεί περιττός χάρη στις σύγχρονες αντικαρκινικές θεραπείες. Αντίθετα, προκαλεί υπερδιάγνωση, περιττές μαστεκτομές και επικίνδυνες θεραπείες, βλάπτοντας την υγεία των γυναικών. Ο «Ροζ Οκτώβρης» αποτελεί οργανωμένη οικονομική και πολιτική απάτη που εξυπηρετεί τη φαρμακοβιομηχανία και τους επαγγελματίες υγείας. Επομένως, οι γυναίκες δεν πρέπει να υποβάλλονται σε προληπτικές μαστογραφίες εάν δεν έχουν συμπτώματα.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η ανάρτηση συνδυάζει πραγματικά επιστημονικά δεδομένα, όπως η υπερδιάγνωση και ο κίνδυνος περιττών θεραπειών, με επιλεκτική παρουσίαση μελετών, παραπλανητικές ερμηνείες και ατεκμηρίωτες καταγγελίες. Παρότι ο προληπτικός μαστογραφικός έλεγχος έχει περιορισμούς και πιθανούς κινδύνους, τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι συμβάλλει στη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού. Οι σύγχρονες θεραπείες δεν καθιστούν περιττική την έγκαιρη διάγνωση, ενώ η σύσταση να αποφεύγουν οι γυναίκες τις μαστογραφίες μέχρι να εμφανίσουν συμπτώματα αντιβαίνει στις ισχύουσες επιστημονικές κατευθυντήριες οδηγίες. Συνεπώς, ο κεντρικός ισχυρισμός ότι ο «Ροζ Οκτώβρης» αποτελεί απάτη και ότι ο προληπτικός έλεγχος προκαλεί περισσότερη βλάβη παρά όφελος δεν τεκμηριώνεται.
Το τελευταίο διάστημα κυκλοφορεί στο Facebook μια μακροσκελής ανάρτηση που αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των προληπτικών μαστογραφιών, ενώ παρουσιάζει τον «Ροζ Οκτώβρη», την ετήσια εκστρατεία ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού, ως οικονομική και πολιτική απάτη που εξυπηρετεί τα συμφέροντα της φαρμακοβιομηχανίας και των επαγγελματιών υγείας.
Η ανάρτηση αποτελεί σχεδόν αυτούσια μετάφραση γαλλόφωνου δημοσιεύματος της ιστοσελίδας Santé Nutrition, με τίτλο «L’arnaque “Octobre Rose” dénoncée par un cancérologue» («Η απάτη του Ροζ Οκτώβρη καταγγέλθηκε από ογκολόγο»), που δημοσιεύθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2026. Το δημοσίευμα επικαλείται τις απόψεις του Γάλλου γιατρού Gérard Delépine, ο οποίος έχει διατυπώσει αντίστοιχους ισχυρισμούς τουλάχιστον από το 2018. Συγκεκριμένα, υποστηρίζει ότι οι προληπτικές μαστογραφίες δεν σώζουν ζωές και έχουν καταστεί περιττές χάρη στις σύγχρονες αντικαρκινικές θεραπείες. Ισχυρίζεται επίσης ότι οδηγούν σε υπερδιάγνωση, περιττές μαστεκτομές και επικίνδυνες θεραπείες, προκαλώντας περισσότερη βλάβη παρά όφελος. Καταλήγει μάλιστα να προτρέπει τις γυναίκες να μην υποβάλλονται σε μαστογραφίες εφόσον δεν παρουσιάζουν συμπτώματα.
Οι προληπτικές μαστογραφίες δεν σώζουν ζωές και έχουν καταστεί περιττές χάρη στις σύγχρονες αντικαρκινικές θεραπείες;
Ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Παρότι οι σύγχρονες αντικαρκινικές θεραπείες έχουν βελτιώσει σημαντικά την πρόγνωση των ασθενών, δεν υποκαθιστούν την έγκαιρη διάγνωση. Συστηματική ανασκόπηση τυχαιοποιημένων μελετών έδειξε ότι ο μαστογραφικός έλεγχος μειώνει τη θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού κατά περίπου 22% στις γυναίκες ηλικίας 50–69 ετών. Η Αμερικανική Ομάδα Εργασίας Προληπτικών Υπηρεσιών (USPSTF) συνιστά μαστογραφία ανά διετία στις γυναίκες 40–74 ετών. Αντίστοιχα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της πρωτοβουλίας ECIBC, συνιστά μαστογραφικό έλεγχο ανά διετία στις ηλικίες 50–69 ετών, ενώ προβλέπει συστάσεις και για τις ηλικίες 45–49 και 70–74 ετών. Οι οδηγίες αυτές επιβεβαιώνουν ότι η πρόοδος των θεραπειών δεν αναιρεί τα τεκμηριωμένα οφέλη του προσυμπτωματικού ελέγχου.
Οι μαστογραφίες προκαλούν υπερδιάγνωση και οδηγούν σε περιττές μαστεκτομές και επικίνδυνες θεραπείες;
Ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός. Η υπερδιάγνωση αποτελεί υπαρκτό και αναγνωρισμένο κίνδυνο του μαστογραφικού ελέγχου, καθώς ορισμένοι καρκίνοι που εντοπίζονται δεν θα προκαλούσαν ποτέ συμπτώματα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περιττές θεραπείες, ακόμη και χειρουργικές επεμβάσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κώδικα κατά του Καρκίνου (2026), τα οφέλη του μαστογραφικού ελέγχου υπερτερούν των κινδύνων στις γυναίκες ηλικίας 50–69 ετών. Επιπλέον, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Cancer τον Ιούνιο του 2026, με δεδομένα από περισσότερες από 2,5 εκατομμύρια γυναίκες στην Αγγλία και την Ουαλία, διαπίστωσε ότι η πρόσκληση για μαστογραφικό έλεγχο συνδεόταν με 28% χαμηλότερη θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού, παρά την αύξηση των διαγνώσεων που σχετίζονταν με τον έλεγχο.
Καναδική μελέτη του 2014 απέδειξε ότι οι μαστογραφίες δεν σώζουν ζωές;
Ο ισχυρισμός είναι παραπλανητικός. Η καναδική μελέτη του 2014, πράγματι δεν διαπίστωσε στατιστικά σημαντική μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού. Η καναδική μελέτη έχει δεχτεί έντονη κριτική από επιστήμονες από επιστήμονες του χώρου. Οι ακτινολόγοι Jean Seely και Peter Eby και ο καθηγητής ιατρικής βιοφυσικής Martin Yaffe (2022) εντόπισαν σοβαρά μεθοδολογικά προβλήματα στην καναδική μελέτη, όπως χαμηλή ποιότητα μαστογραφιών και αδυναμίες στην τυχαιοποίηση. Ο Yaffe ζήτησε το 2025, μέσω του Retraction Watch την ανάκληση της μελέτης. Άλλη έρευνα του 2022, βασισμένη σε μαρτυρίες προσωπικού της μελέτης, κατέγραψε προβληματικές διαδικασίες και συμμετοχή γυναικών με συμπτώματα. Ο Βρετανός καθηγητής επιδημιολογίας Stephen Duffy (2022) αμφισβήτησε την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων και την καταλληλότητά τους για τη χάραξη πολιτικών προληπτικού ελέγχου.
Επιπλέον, επιστημονική αξιολόγηση της USPSTF, δημοσιευμένη στο JAMA το 2024, επιβεβαιώνει ότι οι τυχαιοποιημένες μελέτες έχουν τεκμηριώσει μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού μέσω της μαστογραφίας. Συνεπώς, η καναδική μελέτη δεν αποτελεί απόδειξη ότι ο προληπτικός έλεγχος είναι αναποτελεσματικός.
Οι γυναίκες πρέπει να υποβάλλονται σε μαστογραφία μόνο όταν εμφανίζουν συμπτώματα;
Ο ισχυρισμός είναι ψευδής. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος αποσκοπεί ακριβώς στον εντοπισμό του καρκίνου του μαστού πριν εμφανιστούν συμπτώματα. Η αναμονή μέχρι την εμφάνιση συμπτωμάτων μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνιστά οργανωμένο μαστογραφικό έλεγχο ανά διετία στις γυναίκες ηλικίας 50–69 ετών, ενώ η USPSTF (2024) συνιστά έλεγχο ανά διετία στις ηλικίες 40–74 ετών. Συνεπώς, η απουσία συμπτωμάτων δεν αποτελεί λόγο αποφυγής της προληπτικής μαστογραφίας.
Ο «Ροζ Οκτώβρης» αποτελεί οικονομική απάτη, ενώ οι μαστογραφίες αυξάνουν τις μαστεκτομές;
Ο ισχυρισμός συνδυάζει πραγματικά στοιχεία με ατεκμηρίωτα συμπεράσματα. Ο Μήνας Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού ξεκίνησε το 1985 με τη συνεργασία της American Cancer Society και της φαρμακευτικής μονάδας της Imperial Chemical Industries, η οποία συνδέθηκε αργότερα με την AstraZeneca, όπως επιβεβαιώνει το Πανεπιστήμιο Rutgers. Η συμμετοχή φαρμακευτικής εταιρείας, ωστόσο, δεν αποδεικνύει ότι η εκστρατεία αποτελεί οργανωμένη απάτη.
Επίσης, συστηματική ανασκόπηση στο Cochrane του 2013 κατέγραψε 20% περισσότερες μαστεκτομές στις ομάδες προσυμπτωματικού ελέγχου, αναδεικνύοντας τον πραγματικό κίνδυνο υπερδιάγνωσης και υπερθεραπείας. Πρόκειται όμως για αποτελέσματα παλαιότερων κλινικών δοκιμών, που δεν αποδεικνύουν ότι τα σημερινά προγράμματα μαστογραφικού ελέγχου προκαλούν αντίστοιχη αύξηση.
Όσον αφορά τα οικονομικά κίνητρα, η γαλλική ασφάλιση υγείας επιβεβαιώνει ότι έως το 2025 η συμμετοχή στον μαστογραφικό έλεγχο αποτελούσε έναν από τους 29 δείκτες του συστήματος ROSP, με μέγιστη βασική αποτίμηση 280 ευρώ για τον συγκεκριμένο δείκτη. Από το 2026, το σύστημα αντικαταστάθηκε από νέο μηχανισμό αποζημίωσης, που προβλέπει 5 ευρώ ανά επιλέξιμη γυναίκα η οποία έχει πραγματοποιήσει μαστογραφία εντός της προηγούμενης διετίας. Επομένως, υπάρχουν πράγματι οικονομικά κίνητρα, αλλά δεν τεκμηριώνεται ότι οι γιατροί λαμβάνουν 10.000 ευρώ αποκλειστικά για την προώθηση μαστογραφιών.
Συμπερασματικά, η ανάρτηση συνδυάζει πραγματικά επιστημονικά δεδομένα, όπως η υπερδιάγνωση και ο κίνδυνος περιττών θεραπειών, με επιλεκτική παρουσίαση μελετών, παραπλανητικές ερμηνείες και ατεκμηρίωτες καταγγελίες. Παρότι ο προληπτικός μαστογραφικός έλεγχος έχει περιορισμούς και πιθανούς κινδύνους, τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι συμβάλλει στη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού. Οι σύγχρονες θεραπείες δεν καθιστούν περιττική την έγκαιρη διάγνωση, ενώ η σύσταση να αποφεύγουν οι γυναίκες τις μαστογραφίες μέχρι να εμφανίσουν συμπτώματα αντιβαίνει στις ισχύουσες επιστημονικές κατευθυντήριες οδηγίες. Συνεπώς, ο κεντρικός ισχυρισμός ότι ο «Ροζ Οκτώβρης» αποτελεί απάτη και ότι ο προληπτικός έλεγχος προκαλεί περισσότερη βλάβη παρά όφελος δεν τεκμηριώνεται.
Διαβάστε επίσης