ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Αυτό το βίντεο δείχνει την παραγωγή ψωμιού από από σκουλήκια.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Αν και το αλεύρι από αλευρώδεις σκώληκες και άλλα έντομα υπάρχει και παράγεται, το συγκεκριμένο βίντεο έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και δεν παρουσιάζει πραγματική διαδικασία.
Στις 13 Μαρτίου 2026, ένα βίντεο άρχισε να κυκλοφορεί στο Facebook, με τον ισχυρισμό ότι δείχνει ένα εργοστάσιο εκτροφής σκουληκιών. Πράγματι, οι εικόνες παρουσιάζουν τη διαδικασία παραγωγής ψωμιού από αλεύρι αλευρώδων σκωλήκων. Το βίντεο έχει κοινοποιηθεί περισσότερες από 230 φορές στο Facebook και έχει συγκεντρώσει πάνω από 24.000 προβολές.
Πολλά από τα σχόλια φαίνεται να πιστεύουν το περιεχόμενο του βίντεο. Μια χρήστης σχολιάζει: «Τι να το κάνεις το αλευρι… Στην Ελλάδα υπάρχουν ήδη εργοστάσια παραγωγής σκουληκιών».
Ωστόσο, το συγκεκριμένο βίντεο έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και δεν παρουσιάζει ένα πραγματικό εργοστάσιο εκτροφής εντόμων.Τα τρόφιμα που βασίζονται σε έντομα αποτελούν συχνά αντικείμενο παραπλανητικών και εκτός συμφραζομένων ισχυρισμών, ιδίως μετά την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Ένωση της κατανάλωσης εντόμων από το 2021 (αρχειοθετημένο εδώ). Οι ισχυρισμοί αυτοί αποτελούν τακτικά αντικείμενο άρθρων επαλήθευσης, μεταξύ άλλων και από το Greece Fact Check.
Τι γνωρίζουμε
Μια αντίστροφη αναζήτηση βίντεο μάς επέτρεψε να εντοπίσουμε το ίδιο βίντεο δημοσιευμένο στο TikTok, από έναν λογαριασμό με την ονομασία «plantprocess», στις 12 Μαρτίου 2026. Πράγματι, εμφανίζεται η ίδια διαδικασία (αρχειοθετημένο εδώ).
Ωστόσο, ο συγκεκριμένος λογαριασμός αναφέρει στο ίδιο το βίντεο ότι πρόκειται για δημιουργία τεχνητής νοημοσύνης, όπως φαίνεται και στο στιγμιότυπο οθόνης που ακολουθεί:
Επιπλέον, ο εν λόγω λογαριασμός έχει δημοσιεύσει πολλές ακόμη βίντεο που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Εξετάσαμε επίσης το βίντεο μέσω του Gemini, το οποίο επιτρέπει τον εντοπισμό του αόρατου υδατογραφήματος SynthID, που χρησιμοποιείται σε βίντεο τα οποία έχουν παραχθεί από την τεχνητή νοημοσύνη της Google. Πράγματι, το Gemini εντόπισε το υδατογράφημα SynthID στο βίντεο, όπως φαίνεται στο παρακάτω στιγμιότυπο οθόνης:
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία (αρχειοθετημένο εδώ και εδώ) επιτρέπει την παραγωγή αλευριού από αλευρώδεις σκώληκες, καθώς και την προσθήκη τους σε προϊόντα όπως το ψωμί.
Στην Ευρώπη υπάρχουν σχέδια κατασκευής εργοστασίων που θα παράγουν, σε βιομηχανική κλίμακα, αλεύρι από αλευρώδεις σκώληκες, όπως στην Ισπανία, καθώς και αντίστοιχα έργα στη Γαλλία.
Συμπέρασμα
Αν και το αλεύρι από αλευρώδεις σκώληκες και άλλα έντομα υπάρχει και παράγεται, το συγκεκριμένο βίντεο έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη και δεν παρουσιάζει πραγματική διαδικασία.