Η Μαρία Καρυστιανού εμφανίστηκε στην εκπομπή ΤΩΡΑ ΜΑΖΙ του OPEN, όπου υπερασπίστηκε δημόσια την αποκαλούμενη «κβαντική ιατρική», υποστηρίζοντας ότι η κβαντική φυσική έχει μεταμορφώσει την επιστήμη και την τεχνολογία και ότι διαθέτει πολλές εφαρμογές στην ιατρική. Ως παραδείγματα ανέφερε τα λέιζερ και τη μαγνητική τομογραφία, ενώ δήλωσε ότι «δεν θα καταργήσουμε τις επιστήμες και την τεχνολογία επειδή κάποιοι δεν γνωρίζουν».
Οι δηλώσεις της ξεκινούν από πραγματικά επιστημονικά δεδομένα, τα οποία όμως χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουν μια παραπλανητική σύνδεση. Η κβαντική φυσική έχει πράγματι συμβάλει στην ανάπτυξη σημαντικών ιατρικών τεχνολογιών. Αυτό, όμως, δεν αποτελεί απόδειξη ότι έχουν επιστημονική βάση όλες οι διαγνωστικές ή θεραπευτικές πρακτικές που χρησιμοποιούν τον όρο «κβαντική». Συνεπώς, τα λεγόμενά της στερούνται περιεχομένου που θα μπορούσε να βοηθήσει τους τηλεθεατές να κατανοήσουν τι είναι πραγματικά η αποκαλούμενη «κβαντική ιατρική» και αν διαθέτει επιστημονική τεκμηρίωση.
Τα λέιζερ και η μαγνητική τομογραφία
Η λειτουργία των λέιζερ βασίζεται στην εξαναγκασμένη εκπομπή ακτινοβολίας, ένα φαινόμενο που περιγράφεται από την κβαντική φυσική. Τα λέιζερ έχουν πολλές τεκμηριωμένες εφαρμογές στην ιατρική, μεταξύ άλλων στη χειρουργική, στην οφθαλμολογία και στη δερματολογία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε μέθοδος που περιλαμβάνει στην ονομασία της τη λέξη «κβαντική» στηρίζεται στις ίδιες επιστημονικές αρχές ή διαθέτει αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα. (American Physical Society)
Αντίστοιχα, η μαγνητική τομογραφία στηρίζεται σε φυσικά φαινόμενα που σχετίζονται με τις μαγνητικές ιδιότητες των ατομικών πυρήνων. Χρησιμοποιεί ισχυρό μαγνητικό πεδίο και ραδιοκύματα για να παράγει εικόνες από το εσωτερικό του ανθρώπινου σώματος, χωρίς ιοντίζουσα ακτινοβολία. Πρόκειται για μια τεχνολογία στην οποία αξιοποιούνται αρχές της σύγχρονης φυσικής. (FDA). Η Καρυστιανού χρησιμοποιεί, ωστόσο, τον όρο «MRA» σαν να αποτελεί την ονομασία του μαγνητικού τομογράφου. Το MRA σημαίνει Magnetic Resonance Angiography, δηλαδή μαγνητική αγγειογραφία, και είναι μια ειδική εξέταση για την απεικόνιση των αιμοφόρων αγγείων. Δεν αποτελεί διαφορετικό «κβαντικό» μηχάνημα ούτε συνώνυμο της μαγνητικής τομογραφίας γενικά. (RadiologyInfo)
Η πραγματική κβαντική φυσική δεν αποδεικνύει την «κβαντική ιατρική»
Το βασικό πρόβλημα είναι το συμπέρασμα στο οποίο οδηγείται το κοινό. Επειδή τα λέιζερ και η μαγνητική τομογραφία συνδέονται με την κβαντική φυσική, δεν σημαίνει ότι τεκμηριώνεται κάθε μέθοδος που διαφημίζεται ως «κβαντική θεραπεία», «κβαντική βιοανάδραση» ή «βιοσυντονισμός».
Πρόκειται για εντελώς διαφορετικά πράγματα. Τα λέιζερ και η μαγνητική τομογραφία βασίζονται σε γνωστούς φυσικούς μηχανισμούς, χρησιμοποιούνται με συγκεκριμένο τρόπο και έχουν υποβληθεί σε εκτεταμένο επιστημονικό έλεγχο. Η προσθήκη της λέξης «κβαντική» στην ονομασία μιας εναλλακτικής πρακτικής δεν της προσδίδει αυτομάτως επιστημονική εγκυρότητα.
Στην προσωπική ιστοσελίδα της Μαρίας Καρυστιανού, η «κβαντική ιατρική» παρουσιάζεται ως συνώνυμη της «κβαντικής βιοανατροφοδότησης» και του βιοσυντονισμού. Υποστηρίζεται ότι κάθε υγιές κύτταρο και όργανο πρέπει να διαθέτει συγκεκριμένη ηλεκτρομαγνητική συχνότητα και ότι η διατάραξη της «ηλεκτρομαγνητικής επικοινωνίας» των κυττάρων προκαλεί συμπτώματα και ασθένειες.
Αναφέρεται ακόμη ότι μέσω συσκευής βιοσυντονισμού μπορούν να «εξολοθρεύονται» παράσιτα, να απομακρύνονται αλλεργιογόνες ουσίες και να αντιμετωπίζονται αλλεργίες χωρίς φάρμακα. Η μέθοδος παρουσιάζεται ως κατάλληλη ακόμη και για βρέφη, χωρίς κανέναν κίνδυνο, και αποδίδονται σε αυτήν εφαρμογές που εκτείνονται από την αντιμετώπιση του πόνου και της χρόνιας κόπωσης μέχρι την υποστήριξη αυτοάνοσων νοσημάτων και την «εξουδετέρωση» παρενεργειών φαρμάκων.
Αυτοί οι ισχυρισμοί δεν προκύπτουν από το γεγονός ότι υπάρχει κβαντική φυσική ούτε επιβεβαιώνονται από την ύπαρξη των λέιζερ και της μαγνητικής τομογραφίας. Για παράδειγμα, η Βρετανική Εταιρεία Αλλεργίας και Κλινικής Ανοσολογίας αναφέρει ότι ο βιοσυντονισμός δεν αποτελεί έγκυρη διαγνωστική εξέταση για καμία μορφή τροφικής αλλεργίας. (BSACI)
Το Memorial Sloan Kettering Cancer Center αναφέρει πως η θεραπεία βιοσυντονισμού βασίζεται στον ισχυρισμό ότι οι ηλεκτρομαγνητικές ταλαντώσεις που εκπέμπουν τα πάσχοντα όργανα και τα καρκινικά κύτταρα διαφέρουν από εκείνες των υγιών κυττάρων, λόγω διαφορών στον κυτταρικό μεταβολισμό και βλαβών στο DNA. Κανένα επιστημονικό στοιχείο δεν τεκμηριώνει αυτούς τους ισχυρισμούς. (mskcc.org)
Τι λένε οι αρμόδιες αρχές
Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, ο βιοσυντονισμός συγκαταλέγεται στις εναλλακτικές θεραπείες* και η αποτελεσματικότητά της, δεν τεκμηριώνεται επιστημονικά. Η σχετική ανακοίνωση έγινε το 2016:
*Ως «εναλλακτικές», ορίζονται οι «θεραπείες» που ουδέποτε έχουν αποδείξει επιστημονικά την αξία τους. Δεν αποτελεί κανενός είδους αναγνώριση όπως ψευδώς ισχυρίζονται ορισμένοι βιοσυντονιστές.
Ανακοινώσεις κατά της χρήσης του βιοσυντονισμού έχουν εκδώσει στο παρελθόν οι Ιατρικοί Σύλλογοι Πάτρας, Χανιών, Κέρκυρας, Ημαθίας, Μαγνησίας και Κοζάνης.
Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ), ανέφερε πρόσφατα ότι η Νομική Υπηρεσία του είχε συντάξει τουλάχιστον δύο γνωμοδοτήσεις, το 2021 και το 2023, οι οποίες είχαν αποσταλεί στους Ιατρικούς Συλλόγους. Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, οι γνωμοδοτήσεις διευκρίνιζαν ότι οι μη συμβατικές θεραπευτικές προτάσεις δεν αποτελούν αναγνωρισμένες μεθόδους ιατρικής στην Ελλάδα και δεν μπορούν να εμφανίζονται ως ιατρικές ειδικότητες. Για τον βιοσυντονισμό αναφερόταν ειδικά ότι η αποτελεσματικότητά του δεν τεκμηριώνεται επιστημονικά και ότι δεν αναγνωρίζεται ως ιατρική θεραπευτική μέθοδος.
Συμπέρασμα
Η Μαρία Καρυστιανού ξεκινά από κάτι αληθινό: η κβαντική φυσική βρίσκεται πίσω από σημαντικές επιστημονικές και ιατρικές τεχνολογίες. Στη συνέχεια, όμως, χρησιμοποιεί αυτές τις πραγματικές εφαρμογές για να υπερασπιστεί την αποκαλούμενη «κβαντική ιατρική», την οποία η ίδια συνδέει με τον βιοσυντονισμό.
Η ύπαρξη των λέιζερ και της μαγνητικής τομογραφίας δεν αποδεικνύει ότι ο βιοσυντονισμός μπορεί να διαγνώσει ή να θεραπεύσει ασθένειες. Η επίκληση καθιερωμένης επιστήμης για να αποκτήσουν κύρος ατεκμηρίωτες θεραπευτικές πρακτικές είναι παραπλανητική.