ΣΥΝΟΨΗ: Το College of Southeastern Europe, από το οποίο προέρχεται το πτυχίο του Μακάριου Λαζαρίδη, και στη συνέχεια το American University of Athens, δεν διέθεταν καμία αναγνωρισμένη εξουσιοδότηση από την Πολιτεία του Ντέλαγουερ για τη χορήγηση πτυχίων, όπως ανέφερε το Τμήμα Παιδείας του Ντέλαγουερ στο Greece Fact Check. Η απλή καταχώρισή τους ως νομικών οντοτήτων στην εν λόγω Πολιτεία δεν συνιστά σε καμία περίπτωση ακαδημαϊκή αναγνώριση ούτε δικαίωμα απονομής πανεπιστημιακών τίτλων. Σε αυτό προστίθεται η διαρκής ασάφεια που περιβάλλει το ακριβές καθεστώς τους, τη θεσμική τους πορεία και την αξία των τίτλων τους, ενώ πολλές παλαιότερες πηγές κάνουν επίσης λόγο για έλλειψη διαπίστευσης ή για αναγνώριση που είχε χαθεί εδώ και πολλά χρόνια. Με άλλα λόγια, τίποτα δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί ότι το πτυχίο που επικαλείται ο Μακάριος Λαζαρίδης προέρχεται από ιδρύματα σαφώς αναγνωρισμένα σε ακαδημαϊκό επίπεδο.
Αρχές Απριλίου 2026, ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προχώρησε σε έναν «μίνι» ανασχηματισμό, στον απόηχο του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ανάμεσα στα νέα πρόσωπα που τοποθετήθηκαν στην κυβέρνηση ήταν και ο Μακάριος Λαζαρίδης, ο οποίος ανέλαβε υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης (αρχειοθετημένο εδώ και εδώ).
Τις ημέρες που ακολούθησαν τον διορισμό του, πολιτικά πρόσωπα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγόρησαν τον Μακάριο Λαζαρίδη ότι είπε ψέματα σχετικά με το πανεπιστημιακό του πτυχίο. Ειδικότερα, αμφισβήτησαν δημόσια την ύπαρξη και την αναγνώριση του “College of Southeastern Europe”, όπου φέρεται να σπούδασε ο νέος υφυπουργός, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να κάνουν λόγο για ένα απλό ιδιωτικό κέντρο σπουδών (αρχειοθετημένο εδώ και εδώ).
Η αρχή της συζήτησης αφορά την ακαδημαϊκή πορεία του πρώην υφυπουργού, η οποία ανάγεται στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Ο Μακάριος Λαζαρίδης δηλώνει ότι φοίτησε από το 1987 έως το 1992 στο College of Southeastern Europe, ένα ιδιωτικό ίδρυμα του οποίου το ακαδημαϊκό καθεστώς δεν είναι σαφώς τεκμηριωμένο και το οποίο δεν φαίνεται να περιλαμβάνεται μεταξύ των αναγνωρισμένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα (αρχειοθετημένο εδώ).
Σύντομα, μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα προχώρησαν σε έρευνες για το εν λόγω ίδρυμα. Υπό την πίεση των αποκαλύψεων, ο Μακάριος Λαζαρίδης τοποθετήθηκε δημόσια μέσω του τηλεοπτικού καναλιού Open (αρχειοθετημένο εδώ). Υπερασπίστηκε τη νομιμότητα των σπουδών του και παρουσίασε έγγραφα, με τα οποία υποστήριξε ότι είχε ακολουθήσει κανονικό πρόγραμμα σπουδών, καταγγέλλοντας παράλληλα εκστρατεία «παραπληροφόρησης» εις βάρος του. Σε πρώτη φάση, αρνήθηκε να παραιτηθεί.
Μάλιστα, μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα είχαν εντοπίσει και ανάρτηση του Λαζαρίδη στο X από τον Ιανουάριο του 2026, στην οποία υπερασπιζόταν την κυβερνητική πολιτική για τα πανεπιστήμια. Είχε γράψει, μεταξύ άλλων: “(…) Όσοι έχουμε αποφοιτήσει από δημόσιο πανεπιστήμιο, γνωρίζουμε πολύ καλά πόσες ευκαιρίες πήγαν χαμένες για ολόκληρες δεκαετίες (…)”. Ωστόσο, ο ίδιος δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του σε δημόσιο ίδρυμα. Στην εκπομπή του Open, υποστήριξε ότι είχε κάνει λάθος στη λέξη «έχουμε» και ότι ήθελε να γράψει «ν» στη θέση του «μ».
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα εξαιτίας του διορισμού του Λαζαρίδη, το 2007, στη θέση του επιστημονικού συνεργάτη στο υπουργείο Παιδείας. Σύμφωνα, όμως, με την ελληνική νομοθεσία, μια τέτοια θέση απαιτεί κατ’ αρχήν αναγνωρισμένο πανεπιστημιακό πτυχίο. Ακριβώς αυτός ο διορισμός αμφισβητήθηκε από την αντιπολίτευση, η οποία εκτίμησε ότι τα ακαδημαϊκά του προσόντα δεν πληρούσαν τα νόμιμα κριτήρια (αρχειοθετημένο εδώ).
Πράγματι, σύμφωνα με τον νόμο 2190/1994, άρθρο 33 παράγραφος 3, που ίσχυε εκείνη την εποχή, ήταν υποχρεωτικό για την πρόσληψη σε θέσεις στα υπουργεία οι υποψήφιοι να διαθέτουν πανεπιστημιακό πτυχίο (αρχειοθετημένο εδώ). Ο νόμος αναφέρει συγκεκριμένα:
3.Το προσλαμβανόμενο στις θέσεις της προηγούμενης παραγράφου προσωπικό πρέπει να έχει πτυχίο ή δίπλωμα Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή ισότιμο της αλλοδαπής και α) διδακτορικό δίπλωμα ελληνικού Α.Ε.Ι. ή αναγνωρισμένο ισότιμο της αλλοδαπής ή β) μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών διάρκειας τουλάχιστον ενός ακαδημαϊκού έτους ελληνικού Α.Ε.Ι. ή αναγνωρισμένο ισότιμο της αλλοδαπής και αντίστοιχη εμπειρία δύο τουλάχιστον ετών μετά την απόκτηση του μεταπτυχιακού τίτλου.
Τελικά, στις 18 Απριλίου 2026, ο Μακάριος Λαζαρίδης παραιτήθηκε από τη θέση του υφυπουργού, δικαιολογώντας την απόφασή του με το επιχείρημα ότι δεν ήθελε να διαταράξει τη λειτουργία της κυβέρνησης. Έτσι μπήκε άμεσα τέλος στην παρουσία του στο κυβερνητικό σχήμα, χωρίς ωστόσο να κλείσει η συζήτηση για την εγκυρότητα των ακαδημαϊκών του προσόντων (αρχειοθετημένο εδώ).
Το Greece Fact Check διερεύνησε τα ιδρύματα που εμπλέκονται στην υπόθεση και απευθύνθηκε και στην Πολιτεία του Ντέλαγουερ, η οποία αναφερόταν στο πτυχίο του Μακάριου Λαζαρίδη, προκειμένου να αποσαφηνιστεί το καθεστώς αυτών των τίτλων σπουδών.
Το College of Southeastern Europe και το American University of Athens: αναγνωρίσεις που είχαν ανακληθεί «τουλάχιστον από το 2005»
Μια σύνθετη αναζήτηση στο διαδίκτυο μάς επέτρεψε να διαπιστώσουμε ότι πράγματι υπήρχε εταιρεία με την επωνυμία The College of Southeastern Europe, όπως προκύπτει από τη σελίδα 4 του ΦΕΚ της 2ας Αυγούστου 2000.
Συνεχίζοντας την έρευνα, προκύπτει ότι το ίδρυμα αυτό ενσωματώθηκε στη συνέχεια σε ένα άλλο ίδρυμα, το American University of Athens (AUA). Πράγματι, καταφέραμε να εντοπίσουμε τη σελίδα «History» του AUA, αρχειοθετημένη στις 10 Απριλίου 2008 στο εργαλείο αρχειοθέτησης Wayback Machine. Εκεί αναφέρεται στα αγγλικά: «The American University of Athens incorporating The College of Southeastern Europe (USA) Inc. (…)».
Οι διαδικτυακές αναζητήσεις για το AUA οδήγησαν επίσης σε ένα προφίλ στο LinkedIn με το όνομα Achilles Kanellopoulos, ο οποίος είναι ο ιδρυτής τόσο του College of Southeastern Europe όσο και του AUA. Στο προφίλ του στο LinkedIn, μπορεί κανείς επίσης να δει ότι υπήρξε «Σύμβουλος του Έλληνα πρωθυπουργού σε θέματα εκπαίδευσης», χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται η ακριβής ημερομηνία.
Στην αρχειοθετημένη σελίδα «History» του AUA αναφέρεται επίσης στα αγγλικά ότι: «Το American University of Athens, το οποίο συστάθηκε στην Πολιτεία του Ντέλαγουερ το 1994, σύμφωνα με το εταιρικό της δίκαιο και τους σχετικούς κανονισμούς, είναι ένα ιδιωτικό διεθνές πανεπιστήμιο που απονέμει πτυχία προπτυχιακού και μεταπτυχιακού επιπέδου βάσει εξουσιοδότησης που έχει χορηγηθεί από το Συμβούλιο Παιδείας του Ντέλαγουερ».
Αυτό θα αντιστοιχούσε, επομένως, στον τίτλο σπουδών που έδειξε ο Μακάριος Λαζαρίδης στην εκπομπή του Open, όπου αναγραφόταν επίσης στα αγγλικά ότι λάμβανε το εν λόγω πτυχίο υπό την εξουσιοδότηση που είχε δοθεί από την πολιτεία του Ντέλαγουερ στις ΗΠΑ, όπως φαίνεται και στο παρακάτω στιγμιότυπο οθόνης:
Με βάση αυτές τις πληροφορίες, καταφέραμε να εντοπίσουμε, στο πλαίσιο της έρευνάς μας, την αρχειοθετημένη σελίδα του Office of Degree Authorization της Πολιτείας του Όρεγκον στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πράγματι, στην αρχειοθετημένη σελίδα με ημερομηνία 4 Δεκεμβρίου 2009, μπορεί κανείς να συμβουλευτεί έναν κατάλογο μη διαπιστευμένων ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης. Στην αρχή του καταλόγου αναφέρεται στα αγγλικά:
«Ο ακόλουθος κατάλογος μη διαπιστευμένων φορέων χορήγησης τίτλων σπουδών τηρείται από το ODA για την προστασία των πολιτών του Όρεγκον και των μεταδευτεροβάθμιων σχολών τους, μέσω του εντοπισμού εκείνων των φορέων χορήγησης τίτλων σπουδών που δεν πληρούν τις απαιτήσεις του ORS 348.609(1). Δεν πρόκειται για εξαντλητικό κατάλογο και νέοι φορείς εμφανίζονται καθημερινά, πολλοί από τους οποίους παραμένουν άγνωστοι στο ODA. Ο κατάλογος περιλαμβάνει φορείς χορήγησης τίτλων σπουδών που ενδέχεται να μην υπάρχουν πλέον, να μην υπήρξαν ποτέ, να υφίστανται μόνο ως μη ρυθμιζόμενες επιχειρήσεις, να λειτουργούν βάσει εξαιρέσεων της πολιτειακής νομοθεσίας ή να λειτουργούν με έγκριση πολιτειακής αρχής εκτός Όρεγκον».
Στον κατάλογο περιλαμβάνεται και το American University of Athens, όπου διευκρινίζεται ότι το συγκεκριμένο ίδρυμα όχι μόνο είχε απολέσει τον ισχυρισμό περί εξουσιοδότησης από την Πολιτεία του Ντέλαγουερ ήδη τουλάχιστον από το 2005, αλλά είχε επίσης χάσει και τη διαπίστευση του ACICS από το ίδιο έτος.
Το ACICS, ή Accrediting Council for Independent Colleges and Schools (Συμβούλιο Διαπίστευσης Ανεξάρτητων Κολεγίων και Σχολών), ήταν ένας μη κερδοσκοπικός εκπαιδευτικός οργανισμός, αναγνωρισμένος από το ομοσπονδιακό Υπουργείο Παιδείας των Ηνωμένων Πολιτειών έως το 2022. Επρόκειτο για έναν ανεξάρτητο και αυτόνομο φορέα διαπίστευσης. Ωστόσο, το ομοσπονδιακό υπουργείο διέκοψε την αναγνώρισή του το 2022 και το ACICS διέκοψε τη λειτουργία του το 2024 (αρχειοθετημένο εδώ). Στην Ελλάδα, η διαπίστευση από την ACICS δεν είχε αυτοτελή αξία αναγνώρισης, καθώς το ΔΟΑΤΑΠ αξιολογούσε πρωτίστως το ίδιο το αλλοδαπό ίδρυμα και τον συγκεκριμένο τίτλο σπουδών (αρχειοθετημένο εδώ).
Στις 16 Απριλίου 2026, ο τηλεοπτικός σταθμός ΑΝΤ1 μετέδωσε ότι το AUA αποτελούσε αντικείμενο δικαστικής προσφυγής από 8 φοιτητές, των οποίων το πτυχίο στη φαρμακολογία δεν είχε αναγνωριστεί, μεταξύ άλλων για το άνοιγμα φαρμακείων στην Ελλάδα (αρχειοθετημένο εδώ).Ωστόσο, αυτή η περίπτωση μη αναγνώρισης πτυχίων που χορηγήθηκαν από το συγκεκριμένο ίδρυμα δεν είναι μεμονωμένη. Πράγματι, άρθρο του μέσου Arab Times Kuwait, με ημερομηνία 2 Απριλίου 2019, αναφέρει ότι τουλάχιστον 200 φοιτητές που είχαν σπουδάσει στο American University of Athens δεν κατάφερναν να αναγνωρίσουν το πτυχίο τους στη χώρα τους.
«Καμία εξουσιοδότηση για χορήγηση πτυχίων από και στό Ντέλαγουερ»
Οι διαδικτυακές αναζητήσεις για τα ιδρύματα The College of Southern Europe καθώς και American University of Athens στο ίδιο το Ντέλαγουερ δεν απέδωσαν κανένα αποτέλεσμα. Ωστόσο, συμβουλευτήκαμε το ηλεκτρονικό μητρώο των εγγεγραμμένων εταιρειών στο Ντέλαγουερ και πράγματι εμφανίζονται εκεί. Το College of Southern Europe εμφανίζεται με την επωνυμία «THE COLLEGE OF SOUTHEASTERN EUROPE, INC.», με αριθμό φακέλου 2254976, καταχωρισμένο στις 15 Φεβρουαρίου 1991, ως «corporation» (εταιρία), με τύπο οντότητας «general» (Γενική).
Το American University of Athens είναι επίσης καταχωρισμένο στο Ντέλαγουερ, στο ίδιο επίσημο μητρώο, με την επωνυμία «AMERICAN UNIVERSITY OF ATHENS LLC», με αριθμό φακέλου 5009059, καταχωρισμένο στις 5 Φεβρουαρίου 2021. Επιπλέον, είναι εγγεγραμμένο ως εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (LLC).
Απαντώντας σε ηλεκτρονικό μήνυμα του Greece Fact Check της 18ης Απριλίου 2026, ο David Vaughan, σύμβουλος εκπαίδευσης και εντεταλμένος από το Γραφείο Ανώτατης Εκπαίδευσης του Ντέλαγουερ, μας διαβίβασε τον διοικητικό κανονισμό του Τμήματος Παιδείας της Πολιτείας του Ντέλαγουερ με τίτλο «292 Ιδρύματα Μεταδευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» («292 Postsecondary Institutions»), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Απρίλιο του 2023. Ο κανονισμός αυτός καθορίζει το νομικό πλαίσιο που εφαρμόζεται στα ιδρύματα μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στο Ντέλαγουερ και, ενδεχομένως, να αποκτήσουν άδεια χορήγησης πτυχίων (αρχειοθετημένο εδώ).
Ο εν λόγω κανονισμός του Τμήματος Παιδείας του Ντέλαγουερ εξηγεί τη γενική διαδικασία μέσω της οποίας η Πολιτεία επιτρέπει σε ιδιωτικά μεταδευτεροβάθμια ιδρύματα να λειτουργούν και, ενδεχομένως, να χορηγούν πτυχία. Προβλέπει καταρχάς ότι κανένα μεταδευτεροβάθμιο ίδρυμα δεν μπορεί να λειτουργεί στο Ντέλαγουερ χωρίς να έχει λάβει Πιστοποιητικό Έγκρισης («Certificate of Approval») που εκδίδεται από το Τμήμα Παιδείας. Το πιστοποιητικό αυτό αποτελεί τη βασική διοικητική άδεια για δραστηριοποίηση στην Πολιτεία. Εκδίδεται για πέντε έτη, δεν είναι μεταβιβάσιμο και ισχύει μόνο για τα προγράμματα, τους κύκλους σπουδών ή τα πτυχία που αναφέρονται ρητά στην εγκεκριμένη αίτηση.
Το κείμενο διακρίνει, ωστόσο, μεταξύ της άδειας λειτουργίας και της άδειας απονομής πτυχίων. Στο σημείο αυτό θεσπίζει ειδικό καθεστώς Εξουσιοδότησης Χορήγησης Πτυχίων («Degree Granting Authority»), δηλαδή εξουσιοδότηση που παρέχεται από το Τμήμα για τη χορήγηση πτυχίων. Η εξουσιοδότηση αυτή στηρίζεται σε τρία διαδοχικά επίπεδα: Αναγνωρισμένος Αιτών («Recognized Applicant»), Προσωρινή Έγκριση («Provisional Approval») και Πλήρης Έγκριση («Full Approval»). Το πρώτο επίπεδο επιτρέπει σε ένα ίδρυμα να προσφέρει τα προγράμματα που αναφέρονται στην επιστολή έγκρισης και να συσταθεί νομικά στο Ντέλαγουερ, χωρίς όμως να έχει ακόμη το δικαίωμα να χορηγεί πτυχία. Η εξουσία αυτή εμφανίζεται μόνο στο στάδιο της Προσωρινής Έγκρισης, που επιτρέπει στο ίδρυμα να προσφέρει τα εγκεκριμένα προγράμματα και να απονέμει πτυχία σύμφωνα με το άρθρο 125 του τίτλου 8 του δικαίου του Ντέλαγουερ. Η Πλήρης Έγκριση αντιστοιχεί στο πληρέστερο και σταθερότερο επίπεδο εξουσιοδότησης.
Για να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτά τα διαφορετικά επίπεδα, το ίδρυμα οφείλει να υποβάλει αναλυτικό φάκελο που περιλαμβάνει διάφορες πληροφορίες, όπως την αποστολή του, τη χρηματοοικονομική του διαχείριση, καθώς και τις υπηρεσίες προς τους φοιτητές.
Ο κανονισμός δεν κάνει διάκριση ανάλογα με το κοινό στο οποίο απευθύνεται: ρυθμίζει γενικά το δικαίωμα χορήγησης πτυχίων με άδεια της Πολιτείας του Ντέλαγουερ, ανεξαρτήτως του εθνικού ή διεθνούς χαρακτήρα των φοιτητών στους οποίους αφορά.
Ο David Vaughan επιβεβαίωσε επιπλέον ότι τόσο το American University of Athens όσο και το College of Southern Europe ήταν πράγματι καταχωρισμένα στο μητρώο εταιρειών του Ντέλαγουερ. Ωστόσο, επισημαίνει ότι κανένα από τα δύο ιδρύματα δεν είναι εξουσιοδοτημένο από το Τμήμα Παιδείας του Ντέλαγουερ, δηλαδή ότι η εγγραφή τους δεν συνιστά άδεια χορήγησης πτυχίων.
«Παρακαλείστε να σημειώσετε ότι οποιοσδήποτε ισχυρισμός αυτών των ιδρυμάτων ότι είναι εγκεκριμένα από το Τμήμα Παιδείας του Ντέλαγουερ είναι ανακριβής. Δεν έχουμε καμία εκπαιδευτική σχέση μαζί τους», διευκρίνισε ο κ. Vaughan.
Σε δεύτερο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομέιου, με ημερομηνία 20 Απριλίου 2026, επανέλαβε ότι: «Τα ιδρύματα αυτά δεν έχουν λάβει εξουσιοδότηση να χορηγούν πτυχία στο Ντέλαγουερ».
Συμπέρασμα
Το College of Southeastern Europe, από το οποίο προέρχεται το πτυχίο του Μακάριου Λαζαρίδη, και στη συνέχεια το American University of Athens, δεν διέθεταν καμία αναγνωρισμένη εξουσιοδότηση από την Πολιτεία του Ντέλαγουερ για τη χορήγηση πτυχίων, όπως ανέφερε το Τμήμα Παιδείας του Ντέλαγουερ στο Greece Fact Check. Η απλή καταχώρισή τους ως νομικών οντοτήτων στην εν λόγω Πολιτεία δεν συνιστά σε καμία περίπτωση ακαδημαϊκή αναγνώριση ούτε δικαίωμα απονομής πανεπιστημιακών τίτλων. Σε αυτό προστίθεται η διαρκής ασάφεια που περιβάλλει το ακριβές καθεστώς τους, τη θεσμική τους πορεία και την αξία των τίτλων τους, ενώ πολλές παλαιότερες πηγές κάνουν επίσης λόγο για έλλειψη διαπίστευσης ή για αναγνώριση που είχε χαθεί εδώ και πολλά χρόνια. Με άλλα λόγια, τίποτα δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί ότι το πτυχίο που επικαλείται ο Μακάριος Λαζαρίδης προέρχεται από ιδρύματα σαφώς αναγνωρισμένα σε ακαδημαϊκό επίπεδο.