Greece Fact Check

/ Nov 21, 2026
2026/11/21

Παραπλανητικοί ισχυρισμοί για σύνδεση των παιδικών εμβολιασμών με αυτισμό, ΔΕΠΥ και άσθμα

ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: Μελέτη σε 14.235 παιδιά διαπίστωσε ότι οι εμβολιασμοί συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων παθήσεων, όπως ο αυτισμός, η ΔΕΠΥ και το άσθμα.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η μελέτη εντόπισε στατιστικές συσχετίσεις μεταξύ καταγεγραμμένων εμβολιασμών και ορισμένων διαγνώσεων, αλλά δεν απέδειξε ότι τα εμβόλια προκαλούν τις συγκεκριμένες παθήσεις. Παρουσιάζει σημαντικούς μεθοδολογικούς περιορισμούς, μεταξύ άλλων αβεβαιότητα ως προς το πραγματικό ιστορικό εμβολιασμού των παιδιών, πιθανές διαφορές στην καταγραφή των διαγνώσεων και ανεπαρκή έλεγχο άλλων παραγόντων. Οι ίδιοι οι συγγραφείς αναγνωρίζουν ρητά ότι «τίποτα από αυτά δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση».

Ο ισχυρισμός προέρχεται από δημοσίευμα, που υπογράφει η Brenda Baletti, συντάκτρια του The Defender, η οποία δεν κατέχει σχετική επιστημονική εξειδίκευση, σύμφωνα με το επίσημο βιογραφικό της. Στην Ελλάδα, έγινε γνωστό κυρίως μέσω αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα, όπως του Νικόλαου Βρούσγου, διευθυντή του κέντρου φυσικής θεραπευτικής και εκπαίδευσης, Asclepeo.

Το δημοσίευμα επικαλείται πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη. Η Baletti, έχει δημοσιεύσει επανειλημμένα άρθρα που αμφισβητούν την ασφάλεια των εμβολίων. Μάλιστα, τον Νοέμβριο του 2023, το Science Feedback κατέρριψε ισχυρισμούς που προωθούνταν σε δημοσίευμά της σχετικά με υποτιθέμενους μαζικούς θανάτους και σοβαρές βλάβες από τα εμβόλια κατά του HPV.

Το The Defender αποτελεί την ενημερωτική ιστοσελίδα του Children’s Health Defense, του αντιεμβολιαστικού οργανισμού που ίδρυσε ο Robert F. Kennedy Jr. Ο οργανισμός έχει επανειλημμένα διαδώσει ψευδείς και παραπλανητικούς ισχυρισμούς για τα εμβόλια, όπως έχουν τεκμηριώσει το Associated Press και το FactCheck.org. Παράλληλα, το Science Feedback έχει καταρρίψει σειρά δημοσιευμάτων του για την ασφάλεια των εμβολίων, ενώ το Media Bias/Fact Check αξιολογεί την πραγματολογική αξιοπιστία του ως χαμηλή και το κατατάσσει στις ιστοσελίδες που προωθούν συνωμοσιολογικούς και ψευδοεπιστημονικούς ισχυρισμούς.

Που δημοσιεύτηκε η έρευνα

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Journal of Independent Medicine, ένα περιοδικό που ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 από την Independent Medical Alliance (πρώην FLCCC Alliance), οργανισμό γνωστό για την προώθηση αμφιλεγόμενων θεραπειών κατά της COVID-19. Αρχισυντάκτης είναι ο Joseph Varon, ο οποίος είναι παράλληλα πρόεδρος του οργανισμού. Παρότι το περιοδικό δηλώνει ότι εφαρμόζει επιστημονική αξιολόγηση από ομοτίμους (peer review), δεν έχει επαληθευτεί ανεξάρτητα η διαδικασία αξιολόγησης της συγκεκριμένης μελέτης. Μάλιστα, σε δημοσίευση των ίδιων των εκδοτών, τον Ιανουάριο του 2026, αναγνωρίζεται ότι το περιοδικό δεν είχε ενταχθεί σε σημαντικές επιστημονικές βιβλιογραφικές βάσεις δεδομένων. Στις δημοφιλέστερες δημοσιεύσεις του περιλαμβάνονται άρθρα που προωθούν ατεκμηρίωτους ισχυρισμούς για την πρόκληση καρκίνου και αυτισμού από τα εμβόλια. Τα στοιχεία αυτά εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την επιστημονική αξιοπιστία και τη συντακτική ανεξαρτησία του περιοδικού.

Τι λέει η μελέτη

Η μελέτη εξέτασε στοιχεία 14.235 παιδιών (1990–2010) από το πρόγραμμα Medicaid της Φλόριντα και εντόπισε περισσότερες διαγνώσεις ορισμένων παθήσεων μεταξύ όσων είχαν περισσότερους καταγεγραμμένους εμβολιασμούς. Ωστόσο, παρουσιάζει σημαντικές αδυναμίες. Οι ερευνητές δεν διέθεταν πλήρη στοιχεία εμβολιασμού, επομένως ορισμένα παιδιά ενδέχεται να καταγράφηκαν λανθασμένα ως ανεμβολίαστα. Επίσης, τα παιδιά που επισκέπτονται συχνότερα γιατρούς έχουν περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με κάποια πάθηση, ενώ δεν ήταν πάντοτε σαφές αν ο εμβολιασμός προηγήθηκε της διάγνωσης. Οι συγγραφείς προσπάθησαν να περιορίσουν ορισμένες από αυτές τις αδυναμίες, χωρίς όμως να μπορούν να αποκλείσουν άλλους παράγοντες που επηρεάζουν τα αποτελέσματα. Οι ίδιοι αναγνωρίζουν ότι τα ευρήματά τους δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση. Στις σελίδες 589 και 590, αναφέρουν:

«Έχουμε καταδείξει στατιστικές συσχετίσεις, διαβαθμίσεις στη σχέση δόσης-απόκρισης και διατήρηση των συσχετίσεων μετά τη διαστρωμάτωση με βάση τη συμπεριφορά αναζήτησης υπηρεσιών υγείας. Τίποτα από αυτά δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση».

Επομένως, η έρευνα δεν τεκμηριώνει ότι οι παιδικοί εμβολιασμοί προκαλούν αύξηση σε περιστατικά αυτισμού, ΔΕΠΥ, άσθματος ή άλλες χρόνιες ασθένειες.

Συμπέρασμα

Η μελέτη εντόπισε στατιστικές συσχετίσεις μεταξύ καταγεγραμμένων εμβολιασμών και ορισμένων διαγνώσεων, αλλά δεν απέδειξε ότι τα εμβόλια προκαλούν τις συγκεκριμένες παθήσεις. Παρουσιάζει σημαντικούς μεθοδολογικούς περιορισμούς, μεταξύ άλλων αβεβαιότητα ως προς το πραγματικό ιστορικό εμβολιασμού των παιδιών, πιθανές διαφορές στην καταγραφή των διαγνώσεων και ανεπαρκή έλεγχο άλλων παραγόντων. Οι ίδιοι οι συγγραφείς αναγνωρίζουν ρητά ότι «τίποτα από αυτά δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση».

Αφήστε μια απάντηση