ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΣ: «Το Iσπανικο τρένο. Το βίντεο που τράβηξε ένας από τους επιβάτες. Είναι μολις πριν από το τρενοκίνητο δυστύχημα στην Ισπανία. Δείχνει ότι το τρένο ταλαντευόταν τόσο πολύ, δεν είναι φυσιολογικό, πιθανότατα υπήρξε παράλειψη, λυπάμαι πολύ για τους ανθρώπους».
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Παρότι το βίντεο έχει τραβηχτεί σε τρένο στην Ισπανία, χρονολογείται από το 2020 και δεν σχετίζεται ούτε με το σιδηροδρομικό δυστύχημα της 28ης Οκτωβρίου 2026 ούτε με εκείνο της 18ης Ιανουαρίου 2026.
Στις 28 Οκτωβρίου 2026, δύο τρένα υψηλής ταχύτητας συγκρούστηκαν κοντά στην Ούρδα της Ισπανίας (αρχειοθετημένο εδώ). Το δυστύχημα σημειώθηκε όταν συρμός AVE της κρατικής εταιρείας Renfe προσέκρουσε στο πίσω μέρος τρένου της ιδιωτικής εταιρείας Iryo, το οποίο ήταν ακινητοποιημένο στην ίδια γραμμή, προκαλώντας τον εκτροχιασμό δύο βαγονιών του. Ο απολογισμός ανήλθε στους 69 νεκρούς στις 29 Οκτωβρίου, ενώ οι τραυματίες ξεπέρασαν τους εκατό (αρχειοθετημένο εδώ).
Η έρευνα για τις συνθήκες του δυστυχήματος επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, σε βλάβη του συστήματος σηματοδότησης και στην άδεια που έδωσε στη συνέχεια το κέντρο ελέγχου της Adif, του διαχειριστή της σιδηροδρομικής υποδομής, στο τρένο της Renfe να συνεχίσει την πορεία του (αρχειοθετημένο εδώ). Η ισπανική κυβέρνηση κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος, ενώ η τραγωδία αναζωπύρωσε τη συζήτηση για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, εννέα μήνες μετά τη σύγκρουση κοντά στο Αδαμούθ, στην επαρχία της Κόρδοβας, στην οποία είχαν χάσει τη ζωή τους 46 άνθρωποι (αρχειοθετημένα εδώ και εδώ).
Σε αυτό το πλαίσιο, στις 28 Οκτωβρίου 2026, άρχισε να κυκλοφορεί στο Facebook βίντεο με τον ισχυρισμό, διατυπωμένο στα ελληνικά, ότι έδειχνε πόσο έντονα ταλαντευόταν το τρένο πριν από τη σύγκρουση, γεγονός που υποδήλωνε ότι παρουσίαζε πρόβλημα.
Το ίδιο βίντεο κοινοποιήθηκε και σε άλλη ανάρτηση στο Facebook, με τον ισχυρισμό, ωστόσο, ότι έδειχνε το τρένο που ενεπλάκη στο δυστύχημα της «19ης Ιανουαρίου». Η ανάρτηση αναφέρει: «Ο τρόπος που ταλαντεύοταν ήταν ξεκάθαρα προβληματικός. Ειδικοί και χρήστες είχαν προειδοποιήσει. Το βίντεο που γυρίστηκε από επιβάτη αφηγείται την ιστορία. Το τρένο δυστύχημα που συνέβη στις 19 Ιανουαρίου στην Ισπανία, το χειρότερο στην Ευρώπη τα τελευταία 80 χρόνια. Το τρένο υψηλών ταχυτήτων εκτροχιάστηκε και συγκρούστηκε με το διπλανό τρένο υψηλών ταχυτήτων».
Μέχρι τις 30 Οκτωβρίου 2026, η ανάρτηση είχε συγκεντρώσει περισσότερες από 173.000 προβολές και εκατοντάδες αντιδράσεις.
Οι ίδιοι ισχυρισμοί κοινοποιήθηκαν επίσης στο Instagram, καθώς και σε διάφορες γλώσσες, μεταξύ των οποίων τα ισπανικά και τα αγγλικά.
Ωστόσο, οι ισχυρισμοί αυτοί είναι ψευδείς. Παρότι το βίντεο φαίνεται πράγματι να έχει τραβηχτεί σε ισπανικό τρένο, χρονολογείται από το 2020 και δεν σχετίζεται με τα δύο σιδηροδρομικά δυστυχήματα που βύθισαν την Ισπανία στο πένθος.
Τι γνωρίζουμε
Μία αντίστροφη αναζήτηση βίντεο μας επέτρεψε να εντοπίσαμε το ίδιο βίντεο δημοσιευμένο σε ομάδα στο Facebook (αρχειοθετημένο εδώ) στις 2 Φεβρουαρίου 2020. Στα δύο βίντεο της ανάρτησης διακρίνονται όρθιοι και καθισμένοι επιβάτες μέσα σε βαγόνι που ταλαντεύεται έντονα. Η ανάρτηση στα ισπανικά αναφέρει:
«Alvia [σ.σ. υπηρεσία σιδηροδρομικών μεταφορών της Renfe] από την Ουέλβα στη Μαδρίτη, όλο το ταξίδι πέρα δώθε, από τη μια πλευρά στην άλλη, ζαλισμένος σε όλη τη διαδρομή. Όπως πάντα, η Alvia μάς κοροϊδεύει μέσα στα μούτρα μας.
ΥΓ.: Και σαν να μην έφτανε αυτό, 73€ το εισιτήριο, πιο ακριβό κι από εισιτήριο για AVE».
Το ένα από τα δύο βίντεο είναι πανομοιότυπο με εκείνο που κοινοποιήθηκε στις αναρτήσεις στο Facebook το 2026, όπως φαίνεται στο παρακάτω στιγμιότυπο οθόνης:
Συγκρίνοντας στιγμιότυπα από το βίντεο που δημοσιεύθηκε το 2020 με εκείνο που κοινοποιήθηκε το 2026, διακρίνουμε κοινές λεπτομέρειες, όπως το όρθιο άτομο που φορά κόκκινο μπουφάν και τα καφέ παπούτσια ενός καθισμένου επιβάτη, όπως φαίνεται στα παρακάτω στιγμιότυπα οθόνης:
Επιπλέον, η ανάρτηση στο Facebook αναφέρει λανθασμένα ως ημερομηνία του δυστυχήματος τη 19η Ιανουαρίου. Το σιδηροδρομικό δυστύχημα κοντά στο Αδαμούθ σημειώθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2026 (αρχειοθετημένο εδώ).
Το Greece Fact Check είχε ήδη ελέγξει ισχυρισμούς σχετικά με το σιδηροδρομικό δυστύχημα της 18ης Ιανουαρίου 2026, όπως μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Το ίδιο βίντεο είχε επίσης αποτελέσει αντικείμενο άρθρων επαλήθευσης, όπως εδώ και εδώ, όταν κυκλοφόρησε με τον ισχυρισμό ότι έδειχνε το τρένο που ενεπλάκη στο δυστύχημα της 18ης Ιανουαρίου 2026.
Συμπέρασμα
Παρότι το βίντεο έχει τραβηχτεί σε τρένο στην Ισπανία, χρονολογείται από το 2020 και δεν σχετίζεται ούτε με το σιδηροδρομικό δυστύχημα της 28ης Οκτωβρίου 2026 ούτε με εκείνο της 18ης Ιανουαρίου 2026.
Σημείωση: Η εικόνα εξώφυλλου δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.