Καθηγητής του Χάρβαρντ αποδεικνύει τη θεραπευτική δράση της προσευχής; (Όχι ακριβώς…)

Είναι αλήθεια πως ο καθηγητής του Χάρβαρντ Ο Δρ. Herbert Βenson, απέδειξε τη θεραπευτική δράση της προσευχής;

Στο pentapostagma.grnewsnowgr.com, giortazo.gr κτλ πρόσφατα και στο bioathens.comhealingeffect.gr κτλ παλιότερα, διαβάζουμε:

Είναι αλήθεια;

Αρχική πηγή του ισχυρισμού είναι πιθανότατα άρθρο στην ιστοσελίδα pyles.tv, η οποία πλέον δεν υφίσταται. Ο Herbert Benson, είναι ένας Αμερικανός καρδιολόγος και επικεφαλής του ινστιτούτου Mind/Body Medical. Το 1998, ξεκίνησε τη μελέτη «Study of the Therapeutic Effects of Intercessory Prayer (STEP)» (μτφ: Μελέτη της Θεραπευτικής Αξίας της Μεσολαβητικής Προσευχής) και το 2006, δημοσίευσε τα ευρήματά του. Ο Benson μελέτησε 1802 ασθενείς από 6 νοσοκομεία, που είχαν υποστεί μπαϊπάς καρδιάς, χωρίζοντάς τους σε 3 ομάδες. Η πρώτη ομάδα δεν ήξερε σίγουρα εάν δεχόταν προσευχές αλλά δεχόταν, η δεύτερη δεν ήταν επίσης σίγουρη πως δεχόταν προσευχές, αλλά δεν δεχόταν και η τρίτη γνώριζε πως δεχόταν προσευχές. Αυτό που διαπίστωσε ήταν πως η μεσολαβητική προσευχή (δηλαδή όταν προσευχόμαστε για τους άλλους), όχι μόνο δεν είχε καμία θετική επίδραση στους ασθενείς, αλλά σχετίστηκε με μεγαλύτερη πιθανότητα επιπλοκών.

Το πεδίο έρευνας του Benson που συχνά «παρεξηγείται» και αποδίδεται λανθασμένα, έχει να κάνει με τις έρευνές του πάνω στο διαλογισμό, ως ένα μέσο μείωσης του στρες, υποκαθιστώντας αυτόν τον όρο με το «relaxation response«, δηλαδή «(θετική) ανταπόκριση στη χαλάρωση», διαπιστώνοντας πως η «χαλάρωση», μπορεί να μειώσει το μεταβολισμό, τους ρυθμούς της αναπνοής και της καρδιάς, καθώς και τη δραστηριότητα του εγκεφάλου. Ο Benson είναι επικεφαλής του Benson-Henry Institute for Mind Body Medicine, όπου παρατίθεται μεγάλο μέρος της έρευνάς του πάνω στο relaxation response, όπου δεν γίνεται καμία ειδική μνεία στη «θεραπευτική αξία της προσευχής.»

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για την επίτευξη του «relaxation response» και σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται η νοερή απεικόνιση, σταδιακή μυική χαλάρωση, μασάζ, βελονισμός, τεχνικές αναπνοής, προσευχή (ασχέτως θρησκείας), διαλογισμός, γιόγκα κτλ. Όλες οι ανωτέρω τεχνικές, μπορούν να βοηθούν σε καταστάσεις υγείας που οφείλονται στο στρες (και μόνο). Ο Benson πειραματίστηκε με διάφορες τεχνικές προσευχής όπως επαναλαμβανόμενα σανσκριτικα μαντρας, διαπιστώνοντας θετικά αποτελέσματα. Με απλά λόγια, δεν είναι η «προσευχή» αυτή κάθε αυτή που επιφέρει θετική ανταπόκριση στη χαλάρωση, αλλά η διαδικασία κατά την οποία το άτομο επαναλαμβάνει μια λέξη/φράση/ήχο κτλ, απωθώντας την ίδια στιγμή από το μυαλό του σκέψεις της καθημερινότητας. Με αυτό το τρόπο επιτυγχάνεται το ζητούμενο που δεν είναι άλλο από το «relaxation response.»

Αναλυτικά η διαδικασία του relaxation response στο παρακάτω βίντεο του ίδιου του Dr. Benson.

Στο παρακάτω βίντεο γίνεται αναφορά στην εφαρμογή του relaxation response με τη βοήθεια επαναλαμβανόμενων λέξεων, φράσεων, προσευχών κτλ από διάφορες θρησκείες. Ο Δρ Benson τονίζει πως δεν έχει σημασία το είδος της προσευχής, αλλά η επανάληψή της.

Συμπεράσματα

Από τα ανωτέρω καταλαβαίνουμε πως η προσευχή προς τρίτους δεν έχει κανένα θεραπευτικό αποτέλεσμα, ενώ όταν ένα άτομο προσεύχεται, μπορεί να επιτύχει το λεγόμενο «relaxation response,» μια κατάσταση που ωστόσο δεν έχει να κάνει με τη «δύναμη» της (επαναλαμβανόμενης) προσευχής, διότι αφενός μπορεί να επιτευχθεί και με άλλα μέσα (επανάληψη ήχων, κινήσεων κτλ), αφετέρου προϋποθέτει τη συγκέντρωση και κυρίως την απόρριψη αρνητικών σκέψεων την ίδια στιγμή.